Dấu hiệu nhận biết chàm, nấm chân

Nấm da và chàm đều dễ bùng phát ở bàn chân trong thời tiết ẩm ướt, mưa nhiều, gây đỏ, ngứa và bong tróc da.

Theo ThS.BS.CKI Trần Nguyễn Anh Thư, chuyên khoa Da liễu – Thẩm mỹ Da, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, nấm da và chàm (viêm da cơ địa) ở chân có thể gây ngứa, đỏ, bong tróc hoặc nổi mụn nước nhưng cơ chế bệnh khác nhau. Thời tiết mưa ẩm không phải nguyên nhân trực tiếp gây bệnh, song có thể làm môi trường trên da thay đổi khiến nấm phát triển thuận lợi hoặc kích thích tình trạng viêm ở người có cơ địa dễ mắc chàm.

Nấm da là bệnh nhiễm trùng do vi nấm phát triển quá mức trên da. Vi nấm có thể tồn tại trên cơ thể mà không gây bệnh, nhưng khi gặp môi trường nóng ẩm, da bị bí, đổ nhiều mồ hôi hoặc tổn thương hàng rào bảo vệ, sẽ sinh sôi và gây bệnh.

Bàn chân, đặc biệt vùng kẽ ngón, là vị trí dễ mắc nấm do thường xuyên đi giày, tất và khó khô hoàn toàn. Trong ngày mưa, việc đi giày dép ẩm hoặc phải ngâm chân trong nước càng làm tăng độ ẩm tại vùng da này. Da có thể xuất hiện mảng đỏ, bong vảy, ngứa, nứt kẽ hoặc các mụn nước nhỏ, mùi hôi.

Chàm là tình trạng viêm da có thể xuất hiện ở nhiều vị trí, trong đó có bàn chân. Bệnh thường liên quan đến sự suy yếu của hàng rào bảo vệ da và phản ứng viêm, có thể bị kích hoạt bởi nhiều yếu tố khác nhau. Khi thời tiết thay đổi, chân thường xuyên ẩm, đổ mồ hôi, cọ xát với giày dép hoặc tiếp xúc với chất tẩy rửa, các yếu tố này có thể khiến da nhạy cảm hơn và làm chàm bùng phát.

Triệu chứng nổi bật của chàm là ngứa, da có thể đỏ, khô, bong tróc, nứt hoặc dày lên nếu tình trạng kéo dài. Một số dạng chàm ở bàn chân có thể xuất hiện nhiều mụn nước nhỏ gây ngứa hoặc rát, khiến người bệnh dễ nhầm với nấm da.

Bác sĩ Thư cho biết nhiều người lầm tưởng ngứa, bong da ở chân là nấm và mua thuốc chống nấm về bôi. Ngược lại, có trường hợp sử dụng thuốc chống viêm, đặc biệt thuốc có corticosteroid, vì nghĩ bị chàm trong khi nguyên nhân thực tế là nấm. Điều trị không đúng bệnh có thể khiến tổn thương kéo dài và khó kiểm soát hơn.

Khi bàn chân xuất hiện tổn thương bất thường sau thời gian mưa ẩm, người bệnh nên đến bệnh viện khám để bác sĩ đánh giá vị trí, hình thái tổn thương, diễn tiến bệnh và các yếu tố liên quan. Trường hợp nghi ngờ nấm, bác sĩ có thể thực hiện xét nghiệm tìm vi nấm và lựa chọn thuốc phù hợp.

Vi nấm da được loại bỏ chủ yếu bằng thuốc chống nấm dạng bôi, có thể kết hợp thêm thuốc uống. Người bệnh cần giữ bàn chân khô thoáng để hạn chế môi trường thuận lợi cho nấm phát triển.

Với chàm chân, điều trị tập trung kiểm soát viêm và phục hồi hàng rào bảo vệ da. Người bệnh nên dưỡng ẩm đều đặn, hạn chế xà phòng hoặc chất tẩy rửa mạnh, tránh cọ xát và giảm các yếu tố khiến da bị kích ứng. Khi viêm nhiều, bác sĩ có thể chỉ định thuốc bôi chống viêm hoặc các phương pháp điều trị khác tùy mức độ và loại chàm.

Bác sĩ Thư lưu ý dù mắc bệnh nào, người bệnh cũng không nên tự ý phối hợp nhiều loại thuốc bôi, đặc biệt các sản phẩm chứa corticosteroid. Một số loại thuốc có thể làm giảm nhanh triệu chứng ngứa, đỏ nhưng không giải quyết được nguyên nhân nếu tổn thương thực chất do nấm.

Mọi người hạn chế để chân ướt trong thời gian dài, thay quần áo và tất khi bị thấm nước, lựa chọn giày dép thông thoáng và làm khô giày sau khi sử dụng. Sau khi tiếp xúc với nước ngập hoặc bùn đất, cần vệ sinh chân bằng nước sạch và lau khô kỹ.