Động mạch chủ bụng phình to gấp ba bình thường

TP HCMÔng Tấn, 93 tuổi, động mạch chủ bụng phình to dù không tụt huyết áp, đau ngực hay khó thở, được can thiệp kịp thời phòng nguy cơ vỡ túi phình.

TS.BS Nguyễn Anh Dũng, Trưởng khoa Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Trung tâm Ngoại Lồng ngực – Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, chẩn đoán ông Tuấn phình động mạch chủ bụng đoạn dưới thận. Đường kính khối phình 68 mm – gấp ba bình thường, kéo dài một đoạn 107 mm, trong khi động mạch chủ bình thường chỉ 20-30 mm.

Phình động mạch chủ là tình trạng thành động mạch yếu đi và tạo ra khối phình chứa đầy máu, áp lực máu cao có thể gây bóc tách động mạch chủ, vỡ. Trong đó, 3/4 trường hợp là phình động mạch chủ bụng, còn lại phình động mạch chủ ngực.

Ông Tuấn được chỉ định phẫu thuật xử trí khối phình. Trước đây, bệnh nhân thường phải mổ mở cắt đoạn mạch phình và thay bằng ống ghép nhân tạo, tiềm ẩn nguy cơ chảy máu, nhiễm trùng. Hiện, phương pháp đặt stent graft động mạch chủ được ưu tiên nhờ ít xâm lấn, hồi phục nhanh, phù hợp với người lớn tuổi.

Bác sĩ tiến hành luồn ống thông từ động mạch ở vùng bẹn đến đoạn động mạch chủ bị phình, sau đó đưa các đoạn stent graft vào rồi bung ra áp sát thành mạch, điều chỉnh dòng chảy trong lòng mạch, ngăn nguy cơ vỡ túi phình. Ông Tấn hết đau ngực, giảm mệt, hồi phục hoàn toàn sau ba ngày.

Theo bác sĩ Dũng, xơ vữa mạch máu là nguyên nhân phổ biến gây phình động mạch chủ. Bệnh còn có thể do yếu tố di truyền, viêm mạch máu, bất thường van động mạch chủ, nhiễm trùng không được điều trị, chấn thương… Hầu hết trường hợp phình động mạch chủ bụng đều không có triệu chứng ở giai đoạn đầu nên bệnh khó phát hiện.

Tùy theo vị trí và giải phẫu của phình động mạch chủ, bác sĩ sẽ đưa ra hướng điều trị khác nhau. Nếu khối phình nhỏ và không biểu hiện triệu chứng, người bệnh chỉ khám định kỳ 6-12 tháng một lần và chưa cần can thiệp. Khi khối phình lớn hơn 50 mm hoặc gây ra các triệu chứng, bệnh nhân cần được điều trị để ngăn ngừa các biến chứng như vỡ khối phình, bóc tách động mạch chủ, chảy máu, cục máu đông.

Để giảm nguy cơ xơ vữa động mạch, bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên duy trì chỉ số huyết áp và mức cholesterol trong giới hạn bình thường. Xây dựng thực đơn ăn uống tốt cho tim mạch, không hút thuốc lá chủ động và tránh hít khói thuốc thụ động, tập luyện tối thiểu 30 phút mỗi ngày, kiểm tra sức khỏe tim mạch định kỳ. Khi thấy xuất hiện các dấu hiệu mất ý thức (ngất xỉu hoặc bất tỉnh), tụt huyết áp, nhịp tim nhanh, đau đột ngột, dữ dội ở ngực, bụng hoặc lưng, người bệnh cần đi khám sớm.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi