Hạ đường huyết do u tụy nội tiết

TP HCMChị Kim, 46 tuổi, 4 lần ngất xỉu, mất ý thức đột ngột trong hai tháng nay, bác sĩ phát hiện u tụy nội tiết gây hạ đường huyết.

BS.CKI Trần Tấn Phát, khoa Nội tiết – Đái tháo đường, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết u tụy nội tiết là u thần kinh nội tiết, xuất phát chủ yếu từ các tế bào đảo tụy – những cụm tế bào nội tiết nằm rải rác trong tuyến tụy. Khối u có thể tiết insulin quá mức, làm tăng insulin máu nội sinh, dẫn đến hạ đường huyết. Y văn ghi nhận u tụy nội tiết có tỷ lệ mắc khoảng 1-4/1 triệu người mỗi năm.

Trong hai tháng, chị Kim ngất xỉu ba lần, các triệu chứng tương tự nhau như đột ngột mệt rũ, choáng, bủn rủn chân tay, đau đầu, sau đó mất ý thức và được chẩn đoán hạ đường huyết. Lần thứ 4, chị ngất kèm co giật, được đưa đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM.

Kết quả xét nghiệm đường huyết rất thấp, khoảng 33 mg/dL (chỉ số trung bình 80-120 mg/dL). Bác sĩ chẩn đoán chị Kim bị hạ glucose máu nặng, huyết áp cao, co giật, theo dõi cơn động kinh, chỉ định truyền dung dịch glucose ổn định đường huyết và theo dõi tại bệnh viện.

Theo bác sĩ Phát, người bệnh có các đặc điểm của tam chứng Whipple (ba dấu hiệu chẩn đoán hạ đường huyết) gồm triệu chứng vã mồ hôi, run tay, chóng mặt, ngất xỉu; nồng độ đường huyết thấp; hết triệu chứng khi đường huyết tăng, nghi ngờ u nội tiết.

Bác sĩ chỉ định thực hiện nghiệm pháp nhịn ăn (xét nghiệm đường huyết sau nhịn ăn 8-12h), kết quả dương tính. Kết quả nội soi siêu âm và chụp CT cho thấy vùng đuôi tụy có khối u kích thước 23×23 mm, tăng sinh mạch, chẩn đoán u tụy nội tiết insulin.

U tiết quá nhiều insulin khiến người bệnh hạ đường huyết đột ngột dẫn đến hạ đường huyết thường xuyên, có thể xảy ra tai nạn trong sinh hoạt, theo bác sĩ Phát.

Sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định phẫu thuật nội soi cắt bỏ khối u cho chị Kim. Hậu phẫu, glucose máu của người bệnh về mức bình thường.

Phần lớn u tụy nội tiết là khối u lành tính. Các triệu chứng ban đầu thường khó nhận biết, người bệnh có thể trải qua các đợt hạ đường huyết kèm chóng mặt, đổ mồ hôi, lú lẫn, yếu sức, tim đập nhanh, đau đầu. Trong trường hợp nồng độ insulin ở mức quá cao, người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi kéo dài, nhìn mờ, co giật.

U tụy nội tiết có thể tiến triển ác tính nhưng thường rất chậm, khó nhận biết. Khối u cũng có thể di căn đến các bộ phận khác của cơ thể, phổ biến nhất là hạch bạch huyết và gan. Triệu chứng lâm sàng của bệnh đa dạng và có thể gây choáng váng, mất ý thức do hạ đường huyết đột ngột, dễ nhầm lẫn với bệnh lý thần kinh. Khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường, người bệnh nên đi khám để bác sĩ kiểm tra, xác định nguyên nhân, tránh để bệnh tiến triển gây biến chứng.

*Tên người bệnh đã được thay đổi