Họa sĩ Trần Đại Thắng, 53 tuổi, cùng hai cộng sự chở gần 2.000 cuốn sách rong ruổi nhiều tỉnh thành, muốn góp phần khuyến khích thói quen đọc.
Trên Threads những ngày gần đây, chia sẻ của họa sĩ Trần Đại Thắng về dự án Sách đến mọi nhà nhận được sự quan tâm của người dùng mạng xã hội. Anh cùng hai cộng sự đang lái một chiếc xe tải chở sách qua nhiều tỉnh thành, mở bán tại từng điểm dừng và gặp gỡ trực tiếp độc giả.
Trần Đại Thắng là người sáng lập Đông A Books. Hơn 20 năm làm sách, anh tham gia nhiều công việc từ xuất bản, thiết kế đến kinh doanh sách. Trước đây, anh là người sáng lập và điều hành chuỗi nhà sách Cá Chép.
Ý tưởng thực hiện chuyến đi bắt đầu từ cuối tháng 4, khi nhà sách Cá Chép trên đường Võ Văn Tần (TP HCM) chuẩn bị đóng cửa. Thời gian này, một nhân sự cũ của Đông A đến gặp anh ngỏ ý hỗ trợ bán sách. Trần Đại Thắng đề nghị đồng hành trong một năm, từ đó nảy ra ý tưởng đưa sách đến nhiều nơi.
Anh không lập đề án, đặt mục tiêu phải đi bao nhiêu tỉnh thành hay chuẩn bị một kế hoạch cụ thể cho chuyến đi. Ba người gồm anh, một trợ lý kiêm bán hàng và một tài xế kiêm nhiều công việc cùng chiếc xe tải 6,5 tấn chở khoảng 2.000 cuốn sách lên đường.
Chiều 15/7, chuyến xe xuất phát từ TP HCM, điểm dừng đầu tiên là Nhà truyền thống Cách mạng Vũng Tàu. Ngoài việc giới thiệu các tác phẩm, anh vẽ bìa sách, giao lưu với bạn đọc. Từ Vũng Tàu, Phan Thiết, Phan Rang, Nha Trang, Vạn Thắng, Tuy Hòa, Quy Nhơn, Quảng Ngãi, Tam Kỳ, Đà Nẵng, Huế, Đông Hà, Đồng Hới đến Hà Tĩnh, xe dừng ở mỗi nơi vài ngày đến một tuần, mở cửa, bày sách và chờ độc giả tìm đến.
Đoàn phải tìm địa điểm, làm thủ tục xin phép Sở Văn hóa địa phương và liên hệ với Phòng Cảnh sát giao thông để xe tải có thể vào thành phố theo quy định về tuyến đường, giờ lưu thông. “Chúng tôi không chuẩn bị mọi thứ thật hoàn hảo rồi mới lên đường mà lên đường rồi mỗi ngày lại học cách để đi tiếp”, anh nói.
Anh đặt ra nguyên tắc cho chuyến đi là không sử dụng tiền của công ty. Tiền bán sách được dùng để mua nhiên liệu, ăn uống, thuê chỗ ở và chi trả các khoản phát sinh dọc đường. Đoàn cũng mang theo lều và gạo để dự phòng những ngày không bán được sách, dù trên thực tế chỉ đôi khi phải ngủ lều.
Những ngày đầu ở Vũng Tàu diễn ra thuận lợi hơn dự tính. Nhạc sĩ Trần Tiến đến hát tiễn đoàn trong buổi xe sách lên đường, nói về artbook Người hát thơ mình – Ca khúc & những câu chuyện của ông. Sau đó, đoàn đến Phan Thiết và Phan Rang.
Khi đi đến nhiều nơi, họa sĩ nhận ra mỗi vùng đất mang đến một câu chuyện. Kỷ niệm anh nhớ nhất xảy ra tại phường Đồng Hới (Quảng Trị) đầu tháng 9, khi đoàn đến đúng lúc mưa bão, mưa lớn và gió khiến việc dựng bạt gặp khó khăn. Anh nghĩ thời tiết như vậy sẽ không có ai xem sách nhưng nhiều người vẫn đội mưa, che ô tìm đến. Mưa tạt vào xe, nước chảy xuống, mọi người phải vén bạt để vào xem. Người ướt, sách cũng ướt, nhưng độc giả vẫn đứng lại chọn sách và trò chuyện.
Qua hai tháng trên đường, điều khiến anh bất ngờ là sự quan tâm của độc giả đối với sách, đặc biệt ở trẻ em. Nhiều em chạy lại xe ngay khi nhìn thấy, xem hết cuốn này đến cuốn khác. Việc trực tiếp đứng bán sách khiến anh nhìn lại công việc đã làm hơn hai thập niên. Trước đây, khi ở công ty, anh thường quan tâm đến nội dung, thiết kế và chất lượng in ấn. Khi gặp độc giả, anh chú ý thêm đến câu hỏi: Làm thế nào để một cuốn sách tốt, đẹp nhưng có mức giá phù hợp hơn với nhiều người?
“Tôi vẫn nghĩ mình hiểu độc giả. Nhưng có lẽ phải đến khi mang sách đi bán từng ngày, trực tiếp đứng trước người mua, tôi mới thấy mình còn rất nhiều điều phải học”, anh nói.
Hiện đoàn ở Hà Tĩnh, từ ngày 15 đến 17/9, sau đó đi về phía Bắc rồi trở lại TP HCM trước khi đi tiếp Tây Nguyên và các tỉnh miền Tây. Theo kế hoạch của anh, hành trình sẽ tổng kết tại TP HCM vào tháng 7 năm sau. Anh mong chờ tháng 1/2027, khi chiếc xe dự kiến ghé Hòa Bình, quê hương anh. Sau hàng nghìn cây số, xe sách sẽ trở về nơi anh sinh ra, mang theo những cuốn sách do anh thực hiện và những câu chuyện được góp nhặt dọc đường.
Trần Đại Thắng hy vọng dự án có thể khiến thêm nhiều người quan tâm đến sách và những em nhỏ tìm thấy niềm vui trong việc đọc.
“Một chuyến xe chắc chắn không thể làm thay đổi thói quen đọc sách của mọi người. Nhưng nếu nó có thể mang sách đến gần hơn với một số người, khiến một đứa trẻ háo hức cầm lên một cuốn sách, hay khiến một người lâu rồi không đọc sách lại muốn mua một cuốn mang về. Với tôi, chuyến đi như vậy đã có ý nghĩa”, Trần Đại Thắng cho biết.
Hãy là người đầu tiên chia sẻ góc nhìn về bài viết này.