Làm gì phòng ngừa đột quỵ tái phát?

Chị gái tôi từng đột quỵ do nhồi máu não, đã điều trị hồi phục khá tốt, cần làm gì để phòng bệnh tái phát? (Trung Hoàng, Phú Thọ)

Đột quỵ nhồi máu não xảy ra do nhiều nguyên nhân như xơ vữa hoặc hẹp động mạch, bệnh tim như rung nhĩ (tim đập không đều, dễ sinh cục máu đông), bệnh van tim, tổn thương các mạch máu nhỏ trong não… Mỗi nguyên nhân có cách phòng ngừa khác nhau.

Người từng bị nhồi máu não có khả năng tái phát, nhất là khi nguyên nhân chưa được xác định rõ hoặc các yếu tố nguy cơ chưa được kiểm soát tốt. Tuy nhiên, đột quỵ nhồi máu não tái phát có thể phòng ngừa được nếu người bệnh tuân thủ điều trị và duy trì lối sống lành mạnh.

Bạn và gia đình nên nhắc nhở chị gái tái khám để bác sĩ chuyên khoa Thần kinh – Đột quỵ đánh giá và xây dựng kế hoạch theo dõi riêng. Để giảm nguy cơ tái phát nhồi máu não, người bệnh cần phối hợp nhiều biện pháp, xác định nguyên nhân gây đột quỵ, dùng thuốc đúng chỉ định, kiểm soát huyết áp, mỡ máu và đường huyết (nếu có), duy trì lối sống lành mạnh, tái khám định kỳ.

Sau đột quỵ, người bệnh cần lưu ý sử dụng thuốc đúng chỉ định, đúng liều và đúng thời gian, ngay cả khi các triệu chứng đã cải thiện hoặc sức khỏe trở lại bình thường. Không tự ý ngưng thuốc, giảm liều, dùng thuốc không đều hoặc đổi thuốc có thể làm giảm hiệu quả phòng ngừa tái phát đột quỵ.

Tùy nguyên nhân gây nhồi máu não, bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng kết tập tiểu cầu để hạn chế hình thành cục máu đông. Người bệnh nên kiểm soát huyết áp, bởi đây là một trong số các yếu tố quan trọng liên quan đến nguy cơ tái phát đột quỵ. Nên đo huyết áp tại nhà, ghi lại và mang theo khi tái khám. Với đa số người sau đột quỵ, mục tiêu thường là dưới 130/80 mmHg, nhưng bác sĩ sẽ điều chỉnh theo tuổi, bệnh đồng mắc và tình trạng từng người.

Người bệnh cần kiểm soát mỡ máu, đường huyết và các vấn đề khác như ngưng thở khi ngủ. Gia đình cần hỗ trợ người bệnh có chế độ ăn cân đối, tăng rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, cá, đậu. Người bệnh nên hạn chế muối dưới 5 g một ngày, tương đương một thìa cà phê, đồ chế biến sẵn, mỡ động vật, đồ uống có đường. Bỏ thuốc lá, tránh khói thuốc, không uống rượu bia song song duy trì cân nặng hợp lý, vận động phù hợp với khả năng như đi bộ, đạp xe.

Các dấu hiệu nhận biết đột quỵ như méo miệng, yếu hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, nói khó, nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột, mất thăng bằng hay đau đầu dữ dội bất thường. Những dấu hiệu này có thể xuất hiện riêng lẻ hoặc đồng thời. Nếu nghi ngờ người bệnh đột quỵ tái phát, gia đình cần gọi cấp cứu, ghi nhớ thời điểm người bệnh bắt đầu có triệu chứng để hỗ trợ quá trình điều trị của bác sĩ.

ThS.BS Hoàng Ngọc DũngKhoa Thần kinh – Đột quỵ Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội