Mỗi khi đến mùa hoa sữa nở rộ, tôi thường bị nghẹt mũi, đau đầu, hắt hơi. Nghẹt mũi do ngửi mùi hoa sữa thường xuyên có phải dấu hiệu viêm mũi dị ứng? (Thu Lan, 45 tuổi, TP HCM)
Hương hoa sữa có nhiều hợp chất tạo nên mùi đặc trưng. Khi hoa nở, các phân tử khuếch tán vào không khí. Nếu bạn đến nơi trồng nhiều loại hoa này, lượng phân tử mùi nhiều hơn khiến hương hoa đậm hơn.
Khi hít vào, các phân tử này không chỉ tác động lên dây thần kinh khứu giác (cảm nhận mùi) mà còn kích thích các đầu mút dây thần kinh sinh ba (dây V) trong niêm mạc mũi (có vai trò cảm nhận kích ứng). Dây sinh ba bị kích thích gây phản xạ qua hệ thần kinh tự chủ: mạch máu trong niêm mạc mũi giãn ra, dẫn đến phù nề niêm mạc, tuyến nhầy tăng tiết gây nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi. Các triệu chứng này thường thoáng qua và đỡ khi rời khỏi nơi có mùi.
Với người có cơ địa dị ứng, các thành phần của hoa như phấn hoa cũng có thể kích hoạt phản ứng dị ứng qua IgE dẫn đến chảy nước mũi, ngứa mắt.
Mùi nồng của hoa sữa cũng có thể được xem là yếu tố khởi phát đau nửa đầu ở bệnh Migraine. Mùi nồng kích thích dây sinh ba, kích hoạt hệ thống thần kinh – mạch máu vùng đầu mặt, giải phóng các chất gây giãn mạch và viêm thần kinh, gây đau. Tín hiệu mùi đi qua các vùng não liên quan cảm xúc có thể gây ra buồn nôn, khó chịu, mệt.
Mức độ chịu đựng mùi hoa sữa khác nhau ở mỗi người, tùy thuộc vào độ nhạy khứu giác và niêm mạc mũi, cơ địa dị ứng, tiền sử migraine, hen hoặc viêm mũi, cũng như điều kiện môi trường xung quanh.
Nghẹt mũi, đau đầu khi ngửi mùi hoa sữa chưa đủ cơ sở để kết luận bạn bị viêm mũi dị ứng. Nếu mùi nồng kích thích khiến niêm mạc mũi nhạy cảm phản ứng quá mức mà không qua cơ chế miễn dịch, thường là viêm mũi không do dị ứng.
Nếu bạn chỉ khó chịu khi gặp mùi nồng (hoa sữa, nước hoa, khói) và hết ngay khi tránh xa, nhiều khả năng là viêm mũi kích ứng. Để xác định chính xác, bạn nên đi khám để bác sĩ nội soi niêm mạc mũi, có thể làm xét nghiệm đặc hiệu xác định nguyên nhân.
ThS.BS.CKI Trương Tấn PhátTrưởng Chuyên khoa Tai Mũi Họng Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7
Hãy là người đầu tiên chia sẻ góc nhìn về bài viết này.