Nơi lưu giữ với hai bộ xương cá voi lớn nhất Việt Nam

Nơi lưu giữ với hai bộ xương cá voi lớn nhất Việt Nam

Quảng NgãiLăng Tân ở Lý Sơn lưu giữ hai bộ xương cá voi được công nhận lớn nhất Việt Nam, thu hút du khách tìm hiểu văn hóa, lịch sử gắn liền với đời sống biển đảo nơi đây.

Lăng Tân hay Sở Đại dương nằm ở thôn An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn, được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 13 (năm 1832), đến năm 1901 được xây dựng lại. Sau đó, do nước biển xâm thực vào sâu trong đất liền, nên người dân đã di dời và xây dựng lại lăng mới vào năm 2002.

Theo các nhà nghiên cứu, tục thờ cá voi (cá Ông) xuất phát từ người Chăm, sau đến người Việt và người Hoa. Tới thời nhà Nguyễn, dân gian lưu truyền vua Gia Long đã sắc phong cá Ông là thần Nam Hải, khuyến dụ người dân thờ phụng, nhằm ghi nhớ cá từng cứu giúp mình.

Lăng Tân hay Sở Đại dương nằm ở thôn An Vĩnh, đặc khu Lý Sơn, được xây dựng vào năm Minh Mạng thứ 13 (năm 1832), đến năm 1901 được xây dựng lại. Sau đó, do nước biển xâm thực vào sâu trong đất liền, nên người dân đã di dời và xây dựng lại lăng mới vào năm 2002.

Theo các nhà nghiên cứu, tục thờ cá voi (cá Ông) xuất phát từ người Chăm, sau đến người Việt và người Hoa. Tới thời nhà Nguyễn, dân gian lưu truyền vua Gia Long đã sắc phong cá Ông là thần Nam Hải, khuyến dụ người dân thờ phụng, nhằm ghi nhớ cá từng cứu giúp mình.

Lăng hiện có kiến trúc hình chữ “tam”, gồm ba tòa nhà nối tiếp nhau là tiền đường, chính điện và hậu cung. Phía ngoài có bình phong, trụ biểu. Trên mái các tòa nhà được trang trí hình lưỡng long chầu nguyệt và các họa tiết tứ linh, mang nét đặc trưng của kiến trúc đình làng miền Trung.

Lăng hiện có kiến trúc hình chữ “tam”, gồm ba tòa nhà nối tiếp nhau là tiền đường, chính điện và hậu cung. Phía ngoài có bình phong, trụ biểu. Trên mái các tòa nhà được trang trí hình lưỡng long chầu nguyệt và các họa tiết tứ linh, mang nét đặc trưng của kiến trúc đình làng miền Trung.

Chính điện (ảnh) của lăng có ba gian, đặt các án thờ cá Ông và những vị thần được người dân địa phương tôn kính. Không gian bên trong được bài trí để người dân thực hiện các nghi lễ, dâng hương và tưởng nhớ những cá Ông từng trôi dạt vào vùng biển Lý Sơn.

Chính điện (ảnh) của lăng có ba gian, đặt các án thờ cá Ông và những vị thần được người dân địa phương tôn kính. Không gian bên trong được bài trí để người dân thực hiện các nghi lễ, dâng hương và tưởng nhớ những cá Ông từng trôi dạt vào vùng biển Lý Sơn.

Một bức hoành phi cẩn xà cừ đặt ở gian giữa chính điện trong Lăng Tân.

Một bức hoành phi cẩn xà cừ đặt ở gian giữa chính điện trong Lăng Tân.

Ông Phạm Trai, 60 tuổi, thủ từ Lăng Tân, cho biết theo tài liệu lưu giữ trên đảo, hai cá Ông lụy bờ vào đầu thế kỷ 19. Sau khi cá Ông qua đời, người dân tổ chức lễ an táng với sự tham gia của đông đảo dân vạn chài.

Hằng năm, lăng tổ chức 4 lễ lớn vào đầu và cuối năm, cùng hai ngày giỗ cá Ông. Ngư dân đến thực hiện các nghi lễ thờ cúng, cầu mong chuyến ra khơi an toàn, đánh bắt thuận lợi.

Ông Phạm Trai, 60 tuổi, thủ từ Lăng Tân, cho biết theo tài liệu lưu giữ trên đảo, hai cá Ông lụy bờ vào đầu thế kỷ 19. Sau khi cá Ông qua đời, người dân tổ chức lễ an táng với sự tham gia của đông đảo dân vạn chài.

Hằng năm, lăng tổ chức 4 lễ lớn vào đầu và cuối năm, cùng hai ngày giỗ cá Ông. Ngư dân đến thực hiện các nghi lễ thờ cúng, cầu mong chuyến ra khơi an toàn, đánh bắt thuận lợi.

Bên phải miếu thờ là nhà trưng bày bộ xương cá Ông. Lý Sơn có 7 lăng thờ cá Ông, mỗi nơi thờ hàng chục bộ xương hay còn gọi là “ngọc cốt” niên đại từ vài chục năm đến hơn 300 năm tuổi. Hai bộ xương cá Ông ở di tích Lăng Tân đã được Tổ chức kỷ lục Việt Nam công nhận lớn nhất Việt Nam vào 6/2025 và được phong tước Đồng Đình Đại Vương và Đức Ngư nhị vị tôn thần.

Bên phải miếu thờ là nhà trưng bày bộ xương cá Ông. Lý Sơn có 7 lăng thờ cá Ông, mỗi nơi thờ hàng chục bộ xương hay còn gọi là “ngọc cốt” niên đại từ vài chục năm đến hơn 300 năm tuổi. Hai bộ xương cá Ông ở di tích Lăng Tân đã được Tổ chức kỷ lục Việt Nam công nhận lớn nhất Việt Nam vào 6/2025 và được phong tước Đồng Đình Đại Vương và Đức Ngư nhị vị tôn thần.

Đầu năm 2022, hai bộ xương cá voi ở lăng Tân đã được các chuyên gia tạo mẫu phục dựng hoàn chỉnh với hình dáng cá voi đang bơi, uốn lượn, đẩy mình ra phía trước. Dự án phục dựng tổng đầu tư 14 tỷ đồng gồm cả xây nhà trưng bày.

Đầu năm 2022, hai bộ xương cá voi ở lăng Tân đã được các chuyên gia tạo mẫu phục dựng hoàn chỉnh với hình dáng cá voi đang bơi, uốn lượn, đẩy mình ra phía trước. Dự án phục dựng tổng đầu tư 14 tỷ đồng gồm cả xây nhà trưng bày.

Bản phục dựng “Đồng Đình Đại vương” dài 22 m và “Đức Ngư nhị vị tôn thần” dài 18 m. Mỗi bộ gồm 50 đốt xương sống, 28 xương sườn dài gần 10 m, xương đầu cao 4 m và xương ngà dài 4,7 m.

Bản phục dựng “Đồng Đình Đại vương” dài 22 m và “Đức Ngư nhị vị tôn thần” dài 18 m. Mỗi bộ gồm 50 đốt xương sống, 28 xương sườn dài gần 10 m, xương đầu cao 4 m và xương ngà dài 4,7 m.

Đơn vị thi công làm khung đỡ, nhựa hóa một số phần xương mục và phục dựng toàn bộ phần đầu cá bằng nhựa composite.

Đơn vị thi công làm khung đỡ, nhựa hóa một số phần xương mục và phục dựng toàn bộ phần đầu cá bằng nhựa composite.

Một tiêu bản rùa biển trong nhà trưng bày xương cá voi.

Một tiêu bản rùa biển trong nhà trưng bày xương cá voi.

Lăng Tân nằm trên cung đường tham quan các điểm đến văn hóa, lịch sử ở Lý Sơn, du khách có thể kết hợp ghé đình làng An Vĩnh, Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải trước khi tiếp tục đến chùa Hang, núi Thới Lới và Cổng Tò Vò.

Điểm đến mở cửa miễn phí, du khách mặc trang phục lịch sự, giữ im lặng, không tự ý chạm vào đồ thờ và tuân thủ các quy định của khu lăng khi tham quan.

Lăng Tân nằm trên cung đường tham quan các điểm đến văn hóa, lịch sử ở Lý Sơn, du khách có thể kết hợp ghé đình làng An Vĩnh, Nhà trưng bày Hải đội Hoàng Sa kiêm quản Bắc Hải trước khi tiếp tục đến chùa Hang, núi Thới Lới và Cổng Tò Vò.

Điểm đến mở cửa miễn phí, du khách mặc trang phục lịch sự, giữ im lặng, không tự ý chạm vào đồ thờ và tuân thủ các quy định của khu lăng khi tham quan.