Phù chân, mí mắt có phải dấu hiệu suy thận?

Tôi 55 tuổi, tăng huyết áp hơn 5 năm. Gần đây, tôi bị phù chân và mí mắt khi thức dậy, có phải dấu hiệu suy thận không? (Trần Tâm, Tây Ninh)

Thận có chức năng lọc chất thải, đào thải nước dư thừa và điều hòa các chất điện giải trong cơ thể. Khi chức năng thận suy giảm, nước và muối có thể tích tụ trong các mô, gây phù.

Tăng huyết áp và bệnh thận có mối liên hệ hai chiều. Huyết áp cao kéo dài có thể làm tổn thương các mạch máu nhỏ trong thận, giảm khả năng lọc máu. Ngược lại, thận suy giảm chức năng khiến cơ thể giữ muối, nước, làm huyết áp tăng hoặc khó kiểm soát. Do đó, người bị tăng huyết áp lâu năm có nguy cơ mắc bệnh thận mạn cao hơn, nhất là khi huyết áp chưa được kiểm soát tốt.

Bệnh thận mạn thường tiến triển âm thầm. Khi chức năng thận suy giảm, người bệnh có thể bị phù, thay đổi thói quen đi tiểu, mệt mỏi hoặc chán ăn. Phù thường xuất hiện ở bàn chân, mắt cá chân, cẳng chân hoặc quanh mắt, do cơ thể giữ nước hoặc mất protein qua nước tiểu. Một số người bị sưng mí mắt khi thức dậy, phù chân có thể rõ hơn sau khi đứng hoặc ngồi lâu.

Tuy nhiên, phù không đồng nghĩa với suy thận. Tình trạng này còn có thể liên quan đến bệnh tim, bệnh gan, suy tĩnh mạch hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc.

Anh gần đây phù chân, mí mắt kéo dài có thể là biểu hiện của tình trạng giữ nước do chức năng thận suy giảm, mất protein qua nước tiểu hoặc một bệnh lý khác cần được đánh giá. Anh có tiền sử tăng huyết áp hơn 5 năm càng cần kiểm tra chức năng thận.

Anh nên đi khám sớm để tìm nguyên nhân thay vì chỉ tự điều chỉnh chế độ ăn tại nhà. Bác sĩ cần khai thác thêm thời điểm xuất hiện phù, mức độ phù, sự thay đổi cân nặng, lượng nước tiểu, các loại thuốc đang sử dụng và khả năng kiểm soát huyết áp.

Tùy tình trạng cụ thể, bác sĩ có thể chỉ định đo huyết áp, xét nghiệm máu đánh giá creatinine và mức lọc cầu thận ước tính, xét nghiệm nước tiểu tìm albumin hoặc protein, đồng thời kiểm tra điện giải và các chỉ số liên quan. Siêu âm thận hoặc những phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác có thể được thực hiện khi có chỉ định.

Trong thời gian chờ khám, anh nên tiếp tục dùng thuốc huyết áp theo đơn, theo dõi huyết áp và cân nặng, ghi nhận tình trạng phù cũng như những thay đổi về tiểu tiện. Anh nên hạn chế ăn muối, tránh tự ý dùng thuốc lợi tiểu, thuốc nam không rõ thành phần hoặc các thuốc giảm đau kháng viêm có thể ảnh hưởng đến chức năng thận.

Tuyệt đối không tự ý uống thật nhiều nước để “thải độc thận” hoặc hạn chế nước quá mức khi chưa được hướng dẫn. Lượng nước phù hợp phụ thuộc vào chức năng thận, tình trạng tim mạch, lượng nước tiểu và mức độ ứ dịch của từng người.

Nếu tình trạng phù tăng nhanh hoặc đi kèm khó thở, đau ngực, lượng nước tiểu giảm rõ rệt, anh cần đến bệnh viện ngay để tìm nguyên nhân và xử trí kịp thời.

BS.CKI Lại Tấn TàiĐơn vị Nội Thận – Lọc máu, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7