Thông mạch máu nuôi tim cụ bà 90 tuổi

TP HCMBà Ly, 90 tuổi, nhồi máu cơ tim, bác sĩ can thiệp tái thông mạch vành ít xâm lấn cứu vùng cơ tim đang hoại tử.

BS.CKI Bùi Văn Duy, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh có dấu hiệu tổn thương cơ tim vùng trước, suy tim với phân suất tống máu giảm. Xét nghiệm Troponin T (giúp phát hiện tổn thương cơ tim) tăng cao, kết hợp triệu chứng đau ngực và bất thường trên điện tâm đồ, bác sĩ chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp. Người bệnh không có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường hay bệnh tim mạch.

Êkíp kích hoạt quy trình code Stemi/Nstemi (cấp cứu nhồi máu cơ tim) đồng thời hội chẩn khẩn với êkíp Trung tâm Tim mạch Can thiệp. GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, chỉ định chụp mạch vành cấp cứu cho người bệnh, xác định nhánh liên thất trước – mạch máu chính nuôi tim có đoạn hẹp 80-90%, có đoạn tắc hoàn toàn. Đây là vị trí tổn thương nguy hiểm bởi nhánh liên thất trước nuôi dưỡng một vùng lớn của cơ tim. Khi dòng máu bị gián đoạn, tế bào cơ tim thiếu oxy có thể hoại tử nếu không được tái tưới máu kịp thời.

Người bệnh đã 90 tuổi, chức năng tim suy giảm. “Nếu không tái thông mạch vành cấp cứu, nguy cơ suy tim tiến triển đến phù phổi cấp, choáng tim, rối loạn nhịp nguy hiểm, thậm chí đột tử rất cao”, giáo sư Nhân nói.

Sau 30 phút nhập viện, bà Ly được can thiệp đặt stent mạch vành. Bệnh nhân lớn tuổi, mạch máu xơ cứng, ngoằn ngoèo, êkíp sử dụng kỹ thuật chụp cắt lớp kết quang nội mạch (OCT) để quan sát chi tiết lòng mạch, đo chính xác đường kính mạch máu và chiều dài sang thương để chọn kích thước stent phù hợp nhất cho bệnh nhân.

Bác sĩ đặt thành công một stent 3×33 mm vào nhánh liên thất trước trong 30 phút. Sau can thiệp, kiểm tra bằng OCT ghi nhận stent nở tối đa, áp sát thành mạch và không bóc tách hai đầu stent.

Bà Ly giảm đau ngực và khó thở, các chỉ số huyết động ổn định dần. Nhờ can thiệp qua động mạch quay ở cổ tay, bà có thể đi lại sau một giờ làm thủ thuật, xuất viện sau ba ngày điều trị.

Nhồi máu cơ tim cấp xảy ra khi hệ mạch vành bị tắc nghẽn, khiến nhu cầu oxy của cơ tim không được đáp ứng, gây hoại tử cơ tim. Nguyên nhân chủ yếu là do mảng xơ vữa gây bít tắc lòng mạch. Bệnh có thể xuất hiện ở người chưa từng được chẩn đoán có yếu tố nguy cơ nhồi máu cơ tim (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh tim mạch) như bà Ly.

Theo giáo sư Nhân, biểu hiện điển hình của bệnh là cơn đau thắt ngực hoặc cảm giác đè nặng, đau thắt sau xương ức, có thể lan lên cổ, hàm, vai, cánh tay hoặc ra sau lưng. Người bệnh đôi khi kèm khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn, choáng váng. Ở người cao tuổi, triệu chứng có thể không điển hình, chỉ biểu hiện bằng khó thở, mệt nhiều, buồn nôn hoặc đau vùng thượng vị. Vì vậy, người bệnh không có cơn đau ngực dữ dội không đồng nghĩa loại trừ nhồi máu cơ tim.

Khi xuất hiện đau ngực kéo dài, đặc biệt kèm khó thở, vã mồ hôi hoặc choáng váng, người bệnh cần gọi cấp cứu hoặc đến ngay cơ sở y tế có khả năng xử trí nhồi máu cơ tim.

Giáo sư Nhân khuyến cáo mỗi người cần kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết, mỡ máu, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, duy trì chế độ ăn cân đối và vận động phù hợp với thể trạng để giảm nguy cơ bệnh mạch vành. Người cao tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ tim mạch nên khám định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ.

* Tên bệnh nhân đã được thay đổi