Vì sao người già không sốt vẫn có thể mắc cúm nặng?

Người cao tuổi mắc cúm có thể không sốt, song vẫn có thể bị tổn thương phổi, suy hô hấp hoặc bệnh nền trở nặng do ảnh hưởng của virus cúm.

BS.CKI Lê Thị Trúc Phương, Chuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết như trên trong bối cảnh TP HCM hôm 14/10 ghi nhận số lượng người mắc các bệnh viêm đường hô hấp cấp tăng 64% so với 4 tuần trước; trong đó cúm tổng cộng 151 ca. Một số bệnh viện tiếp nhận người cao tuổi khởi phát triệu chứng nhẹ sau đó nhanh chóng viêm phổi, suy hô hấp.

Bác sĩ Phương giải thích mức sốt không phản ánh mức độ tổn thương do cúm. Thực tế, đây chỉ là một phần phản ứng của cơ thể trước nhiễm trùng.

Người cao tuổi thường có thân nhiệt trung bình thấp hơn người trẻ nên khi nhiễm bệnh, nhiệt độ sốt cũng sẽ thấp hơn. Tuổi cao làm đáp ứng miễn dịch và khả năng điều hòa thân nhiệt thay đổi, trong khi thân nhiệt nền thường thấp hơn. Vì vậy, dù nhiệt độ cơ thể đã tăng so với bình thường, người bệnh vẫn có thể chỉ sốt nhẹ hoặc không đạt ngưỡng được coi là sốt cao.

Trong quá trình sốt, virus vẫn có thể gây viêm phổi, suy hô hấp hoặc làm các bệnh nền như suy tim, hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) mất ổn định. Do đó, người cao tuổi dù không sốt cao vẫn có thể diễn tiến nặng.

Điều quyết định mức độ nguy hiểm là bệnh cúm đã ảnh hưởng đến hô hấp và các cơ quan như thế nào. Cúm có thể gây viêm phổi do virus hoặc kèm nhiễm khuẩn, dẫn đến suy hô hấp. Một số trường hợp gặp biến chứng ở tim, não hoặc nhiều cơ quan. Khi đánh giá, bác sĩ phải xem xét nhịp thở, mức oxy máu, tri giác và các dấu hiệu tổn thương cơ quan, thay vì chỉ dựa vào nhiệt độ. Người sốt nhẹ nhưng khó thở tăng dần, thiếu oxy hoặc lơ mơ vẫn có thể đang trong tình trạng nặng.

“Do đó, việc chờ đến khi nhiệt kế lên 39-40 độ C mới đưa người bệnh đi khám có thể làm chậm việc phát hiện bệnh”, BS Phương nói.

Ngoài ra, hạ sốt cũng không đồng nghĩa đã hết nguy cơ trở nặng. Người bệnh cần tiếp tục theo dõi khả năng hô hấp, mức độ tỉnh táo, ăn uống và vận động. Tình trạng sốt hoặc ho có thể giảm rồi quay lại nặng hơn.

Bác sĩ Phương khuyến cáo người bệnh cần đi khám ngay khi có các dấu hiệu cảnh báo như khó thở, đau tức ngực kéo dài, lú lẫn, khó đánh thức, mệt lả, không đi tiểu/tiểu ít hoặc bệnh nền trở nặng, dù chỉ sốt nhẹ. Người từ 65 tuổi trở lên, người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch nên được đánh giá sớm khi có triệu chứng nghi cúm, không chờ sốt cao mới đi khám.

Để phòng bệnh, người cao tuổi có thể tiêm ngừa cúm hàng năm, kết hợp các biện pháp phòng bệnh hô hấp như đeo khẩu trang ở nơi đông người, vệ sinh cá nhân sạch sẽ. Vaccine hiện có giúp phòng nhiễm và trở nặng do các chủng cúm A/H1N1, A/H3N2 và cúm B. Do virus cúm biến đổi và miễn dịch giảm dần theo thời gian, người cao tuổi cần tiêm nhắc hàng năm.

Vaccine cúm được chỉ định từ 6 tháng tuổi, kể cả phụ nữ mang thai theo tư vấn bác sĩ. Người cao tuổi cũng nên rà soát các vaccine phù hợp với tuổi, bệnh nền và tiền sử tiêm chủng, trong đó có phế cầu và RSV.