Dù hữu ích trong công việc và đời sống, các chatbot AI tiềm ẩn rủi ro rò rỉ dữ liệu nếu người dùng nhập thông tin cá nhân, tài chính hay hồ sơ y tế.
Các chatbot AI như ChatGPT, Gemini, Copilot hay Claude ngày càng phổ biến. Tuy nhiên, nghiên cứu từ Đại học Stanford chỉ ra rằng theo mặc định, các cuộc trò chuyện có thể được nhà phát triển dùng để huấn luyện mô hình. Một số dữ liệu cũng được lưu giữ lâu dài. Chuyên gia an ninh mạng George Kamide cho biết người dùng thường đánh giá thấp khả năng dữ liệu bị lưu trữ và tái sử dụng.
Các chuyên gia an ninh mạng khuyến cáo người dùng thận trọng với 5 nhóm dữ liệu sau.
Thông tin nhận dạng cá nhân
Dữ liệu nhận dạng (PII) gồm họ tên, địa chỉ, số điện thoại, hộ chiếu hoặc căn cước công dân. Chuyên gia an ninh thông tin George Al-Koura cho biết việc chia sẻ dữ liệu này với chatbot làm tăng nguy cơ người dùng trở thành mục tiêu của tội phạm đánh cắp danh tính hoặc lừa đảo. Khi nhờ AI chỉnh sửa hồ sơ xin việc, người dùng nên xóa các thông tin định danh không cần thiết trước khi tải tệp lên.
Ashley Casovan, Giám đốc điều hành Trung tâm Quản trị AI thuộc Hiệp hội Chuyên gia Bảo mật Quốc tế (IAPP), nhận định con người thường trò chuyện thoải mái với chatbot. Ngày càng nhiều người coi AI như nhà trị liệu hay “đối tác” tâm giao. Tuy nhiên, những chia sẻ về trạng thái tinh thần, quan hệ cá nhân không được bảo mật như khi làm việc với chuyên gia tâm lý thực thụ.
Khảo sát năm 2024 của tổ chức chính sách y tế KFF cho thấy cứ 6 người trưởng thành có một người nhờ chatbot AI tư vấn sức khỏe hàng tháng. Tiến sĩ Ravi Parikh tại Đại học Emory lưu ý, các chatbot phổ biến không chịu sự ràng buộc của Đạo luật Bảo hiểm Y tế và Trách nhiệm Giải trình (HIPAA) như bác sĩ. Người dùng không nên tải hồ sơ y tế lên AI. Nếu cần hỗ trợ, hãy xóa bỏ tên, địa chỉ và mã số bệnh nhân.
Dữ liệu bảo mật công việc
Người lao động không nên đưa báo cáo nội bộ, dữ liệu khách hàng, mã nguồn hay tài liệu có thỏa thuận bảo mật vào AI. Theo Al-Koura, các thông tin này có thể bị hệ thống ghi lại để huấn luyện mô hình. “Một câu lệnh chứa dữ liệu nhạy cảm cũng có thể vi phạm hợp đồng lao động”, ông nói. Người dùng nên ẩn tên công ty, dự án và chỉ cung cấp dữ kiện cốt lõi.
Đại học Kentucky (Mỹ) khuyến cáo không chia sẻ phiếu lương, tài khoản ngân hàng, danh mục đầu tư, thẻ tín dụng hay tờ khai thuế với AI. Nếu bị lộ, những dữ liệu này dễ bị lợi dụng để tống tiền hoặc lừa đảo.
Cách xử lý khi đã chia sẻ dữ liệu
George Kamide cho biết khi dữ liệu đã đưa vào huấn luyện, người dùng khó có thể lấy lại hoàn toàn. Tuy nhiên, việc xóa lịch sử trò chuyện giúp hạn chế rủi ro nếu tài khoản bị tin tặc xâm nhập.
Al-Koura gợi ý người dùng tự đặt câu hỏi trước khi nhấn gửi: “Liệu mình có thoải mái nếu nội dung này xuất hiện trong nhóm chat gia đình hay công ty không?”. Thay vì cung cấp thông tin chi tiết, hãy dùng cách ẩn danh. Ví dụ, đổi “bệnh nhân tại Bệnh viện X” thành “một khách hàng trong lĩnh vực y tế”.
Người dùng cũng nên chủ động kiểm tra cài đặt quyền riêng tư và chọn tính năng không cho phép AI dùng dữ liệu cá nhân để huấn luyện mô hình.
Nhật Minh (Theo Huffpost)
Nguồn: ĐỜI SỐNG
Hãy là người đầu tiên chia sẻ góc nhìn về bài viết này.