Đăk LăkChồng khiếm thị, bà Đặng Thị An một mình buôn bán nuôi gia đình 8 người và quyết cho các con học hành.
Mỗi dịp lễ, Tết, 6 người con của bà Đặng Thị An, 60 tuổi và ông Trần Xuân Tuyến, 68 tuổi, ở xã Ea Ktur từ TP HCM lại về sum họp. Ngôi nhà ngói ba gian ngày thường chỉ có hai người già, nay bỗng rộn tiếng cười nói. “Hạnh phúc lớn nhất là các con đều đã trưởng thành như mong ước của cha mẹ”, bà An nói.
Hiện 5 người con lớn của ông bà đều đã tốt nghiệp đại học và kinh doanh riêng còn con gái út đang học lớp 12.
Năm 1994, bà An rời quê Đô Lương (Nghệ An) vào Đăk Lăk lập nghiệp. Mồ côi mẹ từ nhỏ, phải nghỉ học sau lớp 9 vì gia đình nghèo khó, bà mong tìm được cuộc sống tốt hơn ở vùng đất mới.
Tại đây, bà kết hôn với ông Tuyến, quê Hà Tĩnh, hơn 8 tuổi và bị khiếm thị. Hai người quyết định về sống chung trong căn nhà tranh dưới gốc đa. Cùng năm, con gái đầu lòng Trần Thị Lộc Lương chào đời. Gia đình sau đó lần lượt có thêm 5 người con. Con út sinh năm 2008 khi bà An đã 42 tuổi.
Đời sống gia đình nhiều năm thiếu thốn. Trong ký ức của người chị cả Lộc Lương, tuổi thơ của 6 anh chị em gắn với căn nhà nền đất, cả gia đình ngủ chung trên một chiếc giường. Mỗi mùa mưa, mái nhà dột, mọi người phải thức dậy lấy thau chậu hứng nước. Bữa cơm thường chỉ có canh rau má, rau lang và cà pháo muối.
Hàng ngày, bà An dậy từ 4h để ra chợ bán bánh, cá khô và thịt lợn. Những dịp cao điểm, bà đi làm từ 3h30 và chỉ nghỉ ngày mùng 1 Tết. Mỗi khi đến kỳ đóng học phí, bà phải vay mượn tiểu thương ở chợ rồi trả dần.
Khi Lương vào lớp 10, bà An bị giật hụi một khoản tiền lớn. Lúc này, cả 6 người con đều đang tuổi đi học, chủ nợ liên tục tìm đến nhà. Lương cho biết, dù đối mặt với bế tắc tài chính, mẹ cô chưa từng đề cập đến việc cho các con nghỉ học. Bà tăng cường lượng hàng bán, chắt chiu thu nhập để vừa trả nợ, vừa đóng tiền trường. “Các con phải học hành đàng hoàng, sau này có cái nghề, được mặc đồ đẹp, làm việc ở nơi sạch sẽ, gặp gỡ những người tiến bộ”, bà thường dặn.
Việc quản lý học tập của các con do ông Tuyến đảm nhận. Bị khiếm thị, ông cập nhật kiến thức qua radio và sách báo do các con đọc lại. Mỗi tối, ông yêu cầu các con đọc bài cho mình nghe, sau đó thu sách vở để kiểm tra đã thuộc bài chưa. Cứ khoảng 5-10 phút, ông gọi một người trả lời câu hỏi để duy trì sự tập trung. Ông cũng là người trực tiếp đi họp phụ huynh và làm thủ tục miễn giảm học phí cho các con.
Dù coi trọng việc học, ông bà không tạo áp lực đồng đều lên 6 người con. Khi người con thứ năm là Ánh Tuyết gặp khó khăn ở các môn văn hóa, bà An nhận thấy con có năng khiếu nghệ thuật nên khuyến khích cô chuyển hướng. Tuyết sau đó thi đỗ Đại học Mỹ thuật TP HCM, vừa học vừa nhận vẽ thuê, dạy vẽ để kiếm thêm thu nhập.
Lộc Lương là người đầu tiên đỗ đại học với học phí 5,4 triệu đồng mỗi năm. Hàng tháng, bà An gửi 1,6 triệu đồng để con trang trải. Những năm sau, các em của Lương lần lượt xuống TP HCM học đại học, cùng sinh hoạt trong một phòng trọ. Ngoài giờ học, họ làm đồ da thủ công, buôn bán để tự trang trải và hỗ trợ tài chính cho cha mẹ nuôi các em nhỏ.
Hiện tại, Lương làm chủ hai công ty du lịch và tổ chức sự kiện. Người con thứ hai sở hữu công ty kinh doanh máy ảnh và phụ kiện; người thứ ba làm kỹ sư xây dựng; người thứ tư phát triển thương hiệu thời trang; người thứ năm mở lớp dạy vẽ. Con út Lan Hương đang học lớp 12 nhưng đã kinh doanh trực tuyến, tự chủ tài chính và nuôi giấc mơ giảng đường như anh chị.
Năm 2018, gia đình ông Tuyến, bà An là một trong hai gia đình của huyện Cư Kuin (cũ) được Chủ tịch UBND huyện tặng giấy khen vì có thành tích trong phong trào học tập suốt đời giai đoạn 2013-2018.
Cô Huỳnh Thị Kim Dung, giáo viên Trường THPT Việt Đức (Đắk Lắk), từng chủ nhiệm Lương, cho biết bất ngờ và tự hào trước thành công của các học trò lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn. “Ngày còn đi học, Lương và các em luôn hoạt bát, năng động. Nếu không đọc lý lịch và trò chuyện, tôi khó có thể biết đằng sau vẻ ngoài vui vẻ ấy là một hoàn cảnh gia đình nhiều thiếu thốn”, cô Dung nói.
Sau hơn 30 năm, cuộc sống gia đình đã đổi khác. 6 người con có điều kiện chăm lo, mua sắm và tặng quà cha mẹ mỗi dịp lễ Tết. Không còn phải chắt chiu từng khoản học phí, bà An vẫn giữ thói quen ra chợ bán hàng mỗi ngày.
“Mẹ dù không được học nhiều, cha dù khiếm thị nhưng đã dẫn đường cho chúng tôi tìm thấy ánh sáng của đời mình. Chị em tôi luôn dặn nhau tiếp tục học tập, gặp những người tiến bộ, bởi đó cũng là giấc mơ cả đời của cha mẹ”, Lương nói.
Phạm Nga Ảnh: Gia đình cung cấp
Hãy là người đầu tiên chia sẻ góc nhìn về bài viết này.