Hộ nghèo kiểu mới ở Trung Quốc

Sở hữu nhà và ôtô, nhiều gia đình trẻ tại Trung Quốc vẫn cạn kiệt dòng tiền ngay sau khi nhận lương.

Dịp Quốc khánh (1/10), vợ chồng Xiao Zhang lái ôtô trị giá gần 30.000 USD từ Trịnh Châu về thăm quê tại tỉnh Hà Nam. Lúc vợ chồng anh quay lại thành phố, cha mẹ “dúi cho các cháu” 280 USD.

Xiao Zhang từ chối nhưng ngay khi xe ra khỏi làng, vợ chồng anh nhìn nhau không nói. Cả hai đều biết tài khoản của họ chỉ còn 52 USD trong khi sắp phải thanh toán 450 USD học phí ngoại khóa cho con và 250 USD nợ thẻ tín dụng.

Tình cảnh của gia đình Xiao Zhang được Trung Quốc gọi là “hộ nghèo kiểu mới”. Bề ngoài, họ có cuộc sống được nhiều người mơ ước như đã mua được nhà riêng, có ôtô, thường xuyên đi cắm trại và ăn nhà hàng. Tuy nhiên, dòng tiền mặt của họ cạn kiệt ngay sau khi trừ các khoản nợ hàng tháng.

Gia đình Zhang mang ba gánh nặng tài chính. Lớn nhất là khoản vay 169.000 USD mua nhà, mỗi tháng phải trả góp 880 USD. Hiện giá căn hộ đã giảm 56.000 USD so với lúc mua. Cùng với đó là chi phí 560 USD để nuôi ôtô. Gánh nặng thứ ba là chi phí nuôi con, chưa kể mỗi dịp đưa con đi chơi cuối tuần tốn khoảng 140 USD. Hơn nữa, do chưa có hộ khẩu thường trú, họ gặp khó khăn trong việc xin học cho con và chi trả y tế.

Tại Hong Kong, một cặp vợ chồng (đề nghị không nêu tên) có thu nhập 11.500 USD một tháng cũng gặp áp lực tương tự. Theo dữ liệu Cục Thống kê Hong Kong, mức thu nhập này cao hơn 80% hộ gia đình tại đặc khu. Tuy nhiên, người vợ cho biết họ phải chi 3.850 USD trả góp nhà; 1.920 USD tiền ăn uống; 1.025 USD cho con nhỏ. Cộng thêm chi phí nuôi xe ôtô, đi lại, du lịch và quà tặng, tổng chi tiêu hàng tháng lên tới hơn 10.900 USD.

Trước chỉ trích của dân mạng về lối sống xa xỉ, người vợ giải thích cả hai vốn xuất thân nông thôn, nếm trải vô vàn vất vả mới bám trụ được tại Hong Kong. Thể chất và tinh thần chạm ngưỡng chịu đựng, nên cô coi chi tiêu như “liều thuốc chống trầm cảm”.

“Nếu thất nghiệp, chúng tôi sẽ về quê sống. Ở thời đại này khó chết đói, nhưng chết vì làm việc quá sức thì hoàn toàn có thể”, người vợ nói.

Tình trạng cạn kiệt tiền mặt phản ánh tâm lý thận trọng trong chi tiêu của người dân. Dữ liệu từ Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) cho thấy, tính đến tháng 10, tiền gửi tiết kiệm tăng thêm 1.320 tỷ USD, nhưng dư nợ vay mua nhà cá nhân giảm 154 tỷ USD. Người dân dồn tiền thanh toán nợ trước hạn để phòng thủ trước các biến cố về sức khỏe hoặc mất việc.

Để giảm áp lực cho người dân, chính phủ Trung Quốc đã tung chính sách trợ cấp lãi suất cho các khoản vay mua nhà đầu tiên. Quốc vụ viện cũng ra chỉ thị cho phép người dân tiếp cận giáo dục, nhà ở xã hội tại nơi cư trú thực tế mà không cần hộ khẩu. Tại Thượng Hải, nhiều công viên đã dỡ bỏ tường rào để cung cấp không gian xanh miễn phí cho cộng đồng.

Chính sách vĩ mô cần thời gian thẩm thấu, nhưng các kỳ hạn trả góp thì không biết đợi. Ở đầu làng hôm ấy, Xiao Zhang từ chối 280 USD của cha mẹ già không hẳn vì sĩ diện. Chút tiền đó của cha mẹ già vốn chẳng đủ lấp thâm hụt của tháng tới.

Bảo Nhiên (Theo HK01, QQ)