Chủ tịch Vietcombank cam kết giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay

Chủ tịch Vietcombank Nguyễn Thanh Tùng cho biết ngân hàng này cam kết từ nay đến cuối năm giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay để hỗ trợ doanh nghiệp.

Thông tin trên được ông Nguyễn Thanh Tùng chia sẻ tại phiên thảo luận tổ chiều 17/10 về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Theo Chủ tịch HĐQT Vietcombank, doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) hiện chiếm khoảng 98% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam. Tuy nhiên, nhóm này chỉ chiếm khoảng 20% tổng dư nợ tín dụng. “Điều này cho thấy nhu cầu hỗ trợ của khu vực doanh nghiệp SME rất lớn, trong khi nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước có giới hạn”, ông Tùng nêu.

Ông cho rằng nếu xây dựng một cơ chế hỗ trợ áp dụng đồng loạt cho toàn bộ doanh nghiệp nhỏ và vừa, rất dễ dẫn đến tình trạng dàn trải, khó bảo đảm hiệu quả. Vì vậy, đại biểu đề nghị xác định rõ đối tượng, mục tiêu ưu tiên, tập trung nguồn lực vào những ngành nghề, lĩnh vực và nhóm doanh nghiệp có tiềm năng phát triển, có khả năng liên kết với doanh nghiệp lớn, tham gia các chuỗi sản xuất, cung ứng.

Để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận vốn, Chủ tịch Vietcombank cũng cho biết ngân hàng này cam kết từ nay đến cuối năm sẽ giảm tối thiểu 2% lãi suất cho vay.

Trước đó, tại cuộc họp về điều hành chính sách tiền tệ hôm 16/10, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng đã yêu cầu giảm lãi suất cho vay 1,5-2% với sản xuất, kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên. Theo ông, mặt bằng lãi suất cho vay còn cao, ảnh hưởng đến chi phí vốn, hoạt động sản xuất, kinh doanh và khả năng tiếp cận tín dụng của doanh nghiệp, người dân.

Tối nay, Ngân hàng BIDV cũng thông báo giảm lãi suất cho vay tới 2% một năm. Chương trình được triển khai trên toàn hệ thống từ 15/10, áp dụng với các khoản vay ngắn hạn bằng tiền đồng. Chính sách của BIDV tập trung vào các ngành, lĩnh vực phù hợp với định hướng ưu tiên của Chính phủ trên cơ sở đáp ứng các điều kiện của chương trình và quy định cấp tín dụng của ngân hàng.

Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy lãi suất cho vay bình quân trong tháng 8 là 10,7%, cao hơn tháng trước 0,2 điểm phần trăm. Mức này tăng khoảng 3 điểm phần trăm so với lãi suất của các khoản vay giải ngân cách đây một năm.

Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) Nguyễn Văn Thân nêu tình trạng khó khăn về vốn với doanh nghiệp SME, hộ kinh doanh ngày càng lớn trong khi nhu cầu đầu tư, đổi mới công nghệ và mở rộng sản xuất, kinh doanh liên tục gia tăng.

Ông Thân đề xuất cần có giải pháp căn cơ để giải quyết mâu thuẫn giữa yêu cầu giảm lãi suất cho vay đối với doanh nghiệp và bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền, thay vì chỉ dựa vào các biện pháp hành chính.

Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp SME gợi ý đẩy mạnh ứng dụng công nghệ tài chính, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox). Đồng thời, ông cũng đề nghị nghiên cứu cho phép thí điểm một đến hai mô hình ngân hàng số độc lập. “Mô hình này có thể giúp tiết giảm chi phí vận hành, qua đó tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay và mở rộng hình thức cho vay tín chấp đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh”, đại biểu nêu.

Về vấn đề này, Chủ tịch Vietcombank nói mô hình ngân hàng số độc lập tại một số quốc gia có lợi thế về tiết giảm chi phí vận hành nhờ ứng dụng công nghệ và tự động hóa. Tuy nhiên, theo ông Tùng, việc này không đồng nghĩa ngân hàng số luôn có nguồn vốn huy động rẻ hơn ngân hàng truyền thống. “Điều kiện tiên quyết để mô hình này hoạt động hiệu quả là phải có hệ thống dữ liệu đầy đủ, được chuẩn hóa và chia sẻ thông suốt, phục vụ việc đánh giá khách hàng và quản trị rủi ro”, ông Tùng chia sẻ.

Tại tổ Hải Phòng, bà Trần Lan Phương, Uỷ viên Uỷ ban Văn hoá và Xã hội của Quốc hội, cho biết đánh giá cao định hướng hiện nay mà dự thảo luật đề ra. Đó là định hướng khuyến khích cấp tín dụng dựa trên dòng tiền và dữ liệu, dữ liệu giao dịch, khoản thu và các tài sản hợp pháp khác, giảm sự phụ thuộc quá lớn vào tài sản bảo đảm truyền thống của ngân hàng.

Dù vậy, bà Phương cho rằng nguyên nhân khiến doanh nghiệp SME khó tiếp cận vốn thời gian qua không hẳn do ngân hàng thiếu vốn. “Thực tiễn, không ít doanh nghiệp có nhu cầu vay vốn, có cơ hội kinh doanh nhưng hệ thống kế toán, báo cáo tài chính chưa minh bạch và dòng tiền chưa được phản ánh đầy đủ, phương án sản xuất kinh doanh chưa đủ cơ sở để đánh giá khả năng trả nợ”, đại biểu nêu.

Trong khi đó, theo bà, ngoài tài sản đảm bảo, ngân hàng quan tâm nhiều hơn đến phương án kinh doanh, dòng tiền của doanh nghiệp có tính khả thi để đảm bảo khả năng trả nợ. Do đó, đại biểu đề nghị cần nâng cao khả năng đáp ứng điều kiện vay vốn của doanh nghiệp, đồng thời tạo điều kiện để tổ chức tín dụng có đủ thông tin và công cụ để kiểm soát rủi ro.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cũng nhìn nhận doanh nghiệp SME có hạn chế về tính minh bạch thông tin và năng lực quản trị tài chính. “Báo cáo tài chính của nhiều doanh nghiệp chưa chuẩn hóa, chưa tách bạch rõ ràng giữa tài chính cá nhân và tài chính doanh nghiệp, khiến ngân hàng khó đánh giá chính xác khả năng trả nợ”, ông nói.

Theo Chủ tịch Quốc hội, năng lực hấp thụ vốn của doanh nghiệp cũng còn hạn chế. Ngay cả khi tiếp cận được nguồn vốn vay, một số doanh nghiệp vẫn chưa có phương án kinh doanh rõ ràng, năng lực quản trị còn yếu, làm gia tăng rủi ro và khiến các ngân hàng thận trọng khi quyết định cho vay.

Ông cho rằng những hạn chế này tạo ra “vòng luẩn quẩn” – thiếu vốn nên doanh nghiệp không thể mở rộng sản xuất, đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Từ thực tế trên, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần chuyển mạnh từ cho vay dựa trên tài sản thế chấp sang cho vay dựa trên dòng tiền, dữ liệu giao dịch, hợp đồng đầu ra và vị trí của doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng. Ông nói thêm rằng vấn đề này đã được Thủ tướng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo, nhưng cần tiếp tục cụ thể hóa bằng những giải pháp có tính khả thi cao.

“Nếu không tháo gỡ được điểm nghẽn này, các chính sách hỗ trợ khác về thuế, mặt bằng sản xuất, công nghệ, thị trường cũng khó phát huy tối đa hiệu quả”, ông lưu ý.