Đột quỵ nghi do rung nhĩ

TP HCMBà Như, 67 tuổi, mắc bệnh rung nhĩ nhưng dùng thuốc chống đông không đều, nay chóng mặt, đi đứng loạng choạng do huyết khối ở não gây đột quỵ.

ThS.BS Lê Thị Yến Phụng, khoa Thần kinh, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết khi nhập viện bà Như tỉnh táo, tiếp xúc tốt. Kết quả chụp cộng hưởng từ mạch máu não chưa ghi nhận tắc các động mạch lớn trong não, trong đó động mạch thân nền vẫn còn thông. Tuy nhiên, người bệnh giảm cảm giác nửa người trái, được theo dõi.

Khoảng 24 giờ sau, bà Như đột ngột chuyển nặng, hôn mê sâu, thang điểm Glasgow giảm từ 15 xuống còn ba điểm, liệt hoàn toàn tứ chi, phản xạ đồng tử với ánh sáng kém. Lúc này, hình ảnh MRI 3 Tesla não ghi nhận nhồi máu lan rộng ở hai bên tiểu não, cầu não và cuống não, đồng thời tắc động mạch thân nền do cục máu đông.

Tắc động mạch thân nền là một trong những thể đột quỵ nhồi máu não nặng và nguy hiểm, có thể khiến người bệnh nhanh chóng hôn mê, liệt tứ chi… nhanh hơn các dạng đột quỵ khác, theo bác sĩ Phụng.

Các bác sĩ hội chẩn, chỉ định can thiệp nội mạch cho người bệnh, kết quả chụp mạch máu não số hóa xóa nền (DSA) xác định động mạch thân nền tắc hoàn toàn. Bác sĩ đưa hệ thống ống thông từ động mạch ngoại vi đi trong lòng mạch đến vị trí tắc ở não, sau đó sử dụng dụng cụ chuyên biệt hút cục máu đông ra ngoài. Nhờ đó, khôi phục hoàn toàn dòng máu qua động mạch thân nền ở não.

Bà Như có tiền sử tăng huyết áp, đái tháo đường type 2, bệnh tim thiếu máu cục bộ và rung nhĩ phải dùng thuốc kháng đông nhưng uống thuốc không đều. Bác sĩ Phụng cho rằng rung nhĩ khiến các buồng nhĩ co bóp không đồng bộ, dòng máu có thể ứ đọng và hình thành huyết khối trong tim, lâu dần theo dòng máu lên não và gây tắc các động mạch lớn.

Để giảm nguy cơ đột quỵ tái phát, bà Như cần kiểm soát rung nhĩ và phòng hình thành huyết khối mới. Bác sĩ theo dõi diễn tiến thần kinh, tổn thương trên hình ảnh học và cân nhắc nguy cơ xuất huyết trước khi quyết định thời điểm dùng lại thuốc kháng đông. Nếu dùng kháng đông quá sớm có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết tại vùng não tổn thương, trong khi trì hoãn quá lâu làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối từ tim và tái đột quỵ. Sau hai tuần điều trị, bà Như phục hồi rõ rệt, tỉnh táo, vận động và trở lại sinh hoạt bình thường.

Bác sĩ Phụng khuyến cáo, người đang được chỉ định thuốc kháng đông không nên tự ý ngừng thuốc, giảm liều hoặc dùng lại thuốc khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.

Khi xuất hiện dấu hiệu đột quỵ theo nguyên tắc BE FAST – gồm mất thăng bằng (Balance), rối loạn thị giác (Eyes), méo miệng (Face), yếu hoặc liệt tay chân (Arm), nói khó (Speech) và thời gian cấp cứu (Time), người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở có khả năng cấp cứu đột quỵ. Phát hiện và can thiệp sớm có thể hạn chế tổn thương não, tăng cơ hội phục hồi.

*Tên người bệnh đã được thay đổi