Ho gãy xương sườn

TP HCMChị Ly, 45 tuổi, đau vùng hạ sườn bên phải sau hai tháng ho kéo dài, bác sĩ chẩn đoán gãy xương sườn do gắng sức khi ho.

Bác sĩ CKI Đào Đức Cường, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết người bệnh được đánh giá mức độ đau 6/10, đau nhói khi ấn vào vùng hạ sườn phải không do tác động nào khác. Chị Ly nhớ lại cơn đau xuất hiện sau một lần chị gắng sức ho mạnh, nghe tiếng “rắc” bên trong cơ thể. Chị khám tại một bệnh viện được chẩn đoán ho do dị ứng, chụp X-quang ngực chưa phát hiện gãy xương.

Bác sĩ Cường cho rằng chụp X-quang lồng ngực có thể bỏ sót các trường hợp gãy xương sườn không di lệch. Hình ảnh xương sườn bị chồng lấp bởi các cấu trúc lân cận cũng khiến đường gãy khó quan sát. Bác sĩ chỉ định siêu âm, chụp CT để khảo sát chi tiết cấu trúc xương, xác định vị trí và mức độ tổn thương. Kết quả xác định bệnh nhân gãy cung bên xương sườn số 10 phải.

Bác sĩ Cường giải thích ho mạnh và lặp đi lặp lại có thể tạo lực co kéo liên tục lên thành ngực, dẫn đến gãy xương sườn mà không cần có va đập từ bên ngoài. Xương sườn số 10 nằm ở phần thấp của lồng ngực, gần vùng hạ sườn. Khi ho mạnh, các cơ hô hấp và cơ thành bụng co phối hợp để tạo lực đẩy khí ra ngoài, khiến xương sườn liên tục chịu lực kéo và uốn. Nếu các cơn ho dữ dội, lực cơ học tích lũy có thể vượt quá khả năng chịu đựng của xương, dẫn đến gãy xương, ngay cả khi không có va đập trực tiếp.

Người bệnh được điều trị nội khoa, chủ yếu giảm đau, theo dõi hô hấp và các biến chứng liên quan. Với trường hợp xương sườn gãy không di lệch, không gây tổn thương nghiêm trọng đến phổi hay mạch máu lớn, xương có thể tự liền nhờ quá trình tái tạo mô của cơ thể, không nhất thiết phải phẫu thuật.

Quá trình liền xương sườn thường mất khoảng 6-8 tuần, tùy mức độ gãy, số lượng xương sườn bị tổn thương, độ tuổi, tình trạng sức khỏe và khả năng hồi phục của mỗi người. Phẫu thuật được cân nhắc khi xương gãy di lệch nhiều, gây mất vững thành ngực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hô hấp.

Chị Ly xuất viện trong ngày, tái khám sau một tháng để đánh giá tiến triển liền xương, cần nghỉ ngơi hợp lý, không gắng sức khi ho, tránh mang vác vật nặng, không vận động mạnh hoặc xoay vặn thân mình đột ngột.

Theo bác sĩ Cường, đa số trường hợp gãy xương sườn không di lệch có thể tự liền nếu kiểm soát đau và theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, nếu không phát hiện, đầu xương gãy di lệch có thể làm tổn thương màng phổi, phổi hoặc mạch máu lân cận. Cơn đau kéo dài còn khiến người bệnh ngại hít sâu, ho khạc, ứ đọng đờm và biến chứng hô hấp.

Khi xuất hiện cơn đau đột ngột vùng ngực, hạ sườn hoặc lưng, đặc biệt đau tăng khi hít sâu, ho hay vận động, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

*Tên người bệnh đã được thay đổi