Khi nào cần tham vấn chuyên gia tâm lý?

Người bị căng thẳng kéo dài, khó kiểm soát cảm xúc, đột ngột mất động lực hoặc trải qua biến cố trong cuộc sống nên tham vấn chuyên gia tâm lý.

Tham vấn tâm lý là quá trình chuyên gia đồng hành, lắng nghe, hỗ trợ người tham vấn nhận diện cảm xúc, suy nghĩ, hành vi và những khó khăn đang gặp phải. Qua đó, người bệnh hiểu rõ bản thân, phát triển kỹ năng ứng phó với căng thẳng, giải quyết vấn đề cũng như thích nghi tốt hơn với những thay đổi trong cuộc sống.

Thạc sĩ Võ Huỳnh Yến Nhi, Phòng tư vấn Tâm lý lâm sàng, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết một số trường hợp được khuyến khích tham vấn tâm lý như thường xuyên căng thẳng, lo lắng, buồn bã, dễ cáu gắt, khó kiểm soát cảm xúc, mất hứng thú với những hoạt động từng yêu thích. Những triệu chứng này kéo dài, tái diễn nhiều lần dễ dẫn đến mất ngủ, mệt mỏi, giảm tập trung, thiếu động lực, tự ti, thường xuyên suy nghĩ tiêu cực hoặc cảm thấy quá tải trước những vấn đề thường ngày.

Theo thạc sĩ Yến Nhi, những biến cố như mất người thân, chia tay, ly hôn, thất nghiệp, áp lực tài chính, xung đột gia đình, bị bắt nạt hoặc trải qua sự kiện gây sang chấn cũng có thể tác động mạnh đến sức khỏe tinh thần. Tham vấn tâm lý giúp người trong cuộc có không gian an toàn để chia sẻ, nhận diện những phản ứng cảm xúc, từng bước thích nghi với hoàn cảnh và xây dựng cách ứng phó phù hợp.

Trẻ em và thanh thiếu niên xuất hiện những thay đổi rõ rệt về cảm xúc, hành vi, kết quả học tập, có biểu hiện như thu mình, né tránh đến trường, thường xuyên cáu giận, lo sợ quá mức, khó hòa nhập với bạn bè cũng cần hỗ trợ tâm lý.

Trong quá trình tham vấn, chuyên gia tâm lý trao đổi để tìm hiểu những khó khăn hiện tại, hoàn cảnh sống, yếu tố gây căng thẳng, cách ứng phó của từng người. Tùy trường hợp, người bệnh có thể hướng dẫn kỹ năng điều hòa cảm xúc, quản lý căng thẳng, giao tiếp, hỗ trợ xây dựng những thay đổi tích cực trong suy nghĩ, hành vi.

Số buổi tham vấn phụ thuộc vào mục tiêu, mức độ khó khăn và nhu cầu của mỗi người. Nội dung trao đổi được bảo mật theo nguyên tắc nghề nghiệp và các quy định liên quan.

Thạc sĩ Yến Nhi lưu ý tham vấn tâm lý không thay thế khám, chẩn đoán và điều trị các rối loạn tâm thần. Khi nhận thấy dấu hiệu nghi ngờ trầm cảm, rối loạn lo âu, rối loạn lưỡng cực, loạn thần… người bệnh có thể được chuyển sang bác sĩ chuyên khoa tâm thần – thần kinh để được đánh giá, phối hợp hỗ trợ phù hợp. Tham vấn tâm lý đúng thời điểm có thể giúp nhận diện vấn đề sớm, nâng cao khả năng thích nghi, cải thiện các mối quan hệ và chất lượng cuộc sống.