Liên Hợp Quốc nâng dự báo nóng lên toàn cầu

Liên Hợp Quốc nâng kịch bản nóng lên toàn cầu thêm 0,1 độ C so với dự báo năm ngoái, một phần nguyên nhân do Mỹ gia tăng phát thải.

Theo báo cáo “Khoảng cách phát thải” do Chương trình Môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP) cập nhật ngày 21/10, Trái Đất được dự báo nóng hơn 2,6 độ C so với thời tiền công nghiệp, trong trường hợp các quốc gia thực hiện đúng cam kết giảm thải.

Mức này cao hơn 0,1 độ C so với dự báo đưa ra năm 2025, do loại trừ cam kết giảm thải khí hậu của Mỹ.

Thực tế, năm ngoái, Mỹ phát thải thêm 133 triệu tấn CO2e so với năm trước, đảo ngược xu hướng giảm phát thải kể từ năm 2005. Nguyên nhân chủ yếu là nhu cầu điện tăng cao và ngành than phục hồi khiến nước này đóng góp 70% lượng khí thải gia tăng trên toàn cầu.

Theo UNEP, 124 quốc gia ghi nhận mức phát thải khí nhà kính tăng, với tổng lượng bổ sung 189 triệu tấn CO2e.

Mỹ cũng là ngoại lệ trong nhóm 20 nền kinh tế hàng đầu thế giới (G20), bởi 19 nước còn lại cắt giảm hoặc kiềm chế đà tăng phát thải từ hoạt động đốt than, dầu và khí đốt.

Theo nhóm báo cáo, các thay đổi trong chính sách khí hậu của Mỹ có thể khiến Trái Đất tăng thêm 0,1 độ C vào cuối thế kỷ này.

Sau khi nhậm chức, Tổng thống Donald Trump rút Mỹ khỏi Thỏa thuận khí hậu Paris cùng hàng chục tổ chức quốc tế như Công ước khung của Liên Hợp Quốc về Biến đổi Khí hậu (UNFCCC), UN Women, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO)… Ông là người hoài nghi về khí hậu. Năm ngoái, ông từng tuyên bố biến đổi khí hậu là “trò lừa bịp” giữa Đại hội đồng Liên Hợp Quốc.

Ông Mohamed Adow, Giám đốc tổ chức khí hậu Power Shift Africa, cho rằng việc Washington rút khỏi cam kết khí hậu gây hậu quả thực tế lên hành tinh và hàng triệu người dân. “0,1 độ C nghe có vẻ không đáng kể, nhưng đó là con số khổng lồ xét về khía cạnh khí hậu”, ông Modamed nói.

Ông thêm rằng điều này đồng nghĩa với những đợt nắng nóng nguy hiểm, trận lũ lụt tàn khốc, và mùa vụ thất bát nhiều hơn.

Nhà khoa học khí hậu Michael Mann (thuộc Đại học Pennsylvania, Mỹ) ước tính mức nhiệt độ tăng thêm có thể gây thiệt hại khoảng 1.200 tỷ USD cho nền kinh tế toàn cầu.

Còn ông Johan Rockström, Giám đốc Viện Nghiên cứu Tác động khí hậu Potsdam (Đức), cho rằng tổn thất từ việc Mỹ thoái lui khỏi nỗ lực chống biến đổi khí hậu còn lớn hơn những gì Liên Hợp Quốc tính toán. Theo ông, khi quốc gia gây ô nhiễm nhiều nhất trong lịch sử không còn tích cực ứng phó với tình trạng nóng lên toàn cầu, các nước khác cũng có thể giảm cam kết và nỗ lực của họ.

Trong khi đó, chia sẻ trên New York Times, phát ngôn viên Nhà Trắng Taylor Rogers cho rằng Liên Hợp Quốc đang “gây áp lực để các quốc gia đánh đổi an ninh kinh tế nhằm đạt được mục tiêu khí hậu tùy tiện”.

Cũng trong báo cáo mới, UNEP kỳ vọng vào cơ hội giữ được nhiệt độ toàn cầu ở mức 1,7-1,8 độ C giữa thế kỷ này, sau đó đưa trở lại mức 1,5 độ C vào năm 2100. Với tham vọng này, lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu cần giảm được 18% vào năm 2030. Mức này tăng lên 45% vào 2036 và đến 2040 là 69%, so với mức cơ sở của năm 2025.

Bảo Bảo (theo AP, New York Times)