Ung thư phổi di căn não gây mờ mắt

TP HCMÔng Thắng, 54 tuổi, thị lực 10/10 nhưng khi liếc sang phải tầm nhìn hai mắt mờ rõ, bác sĩ phát hiện nhiều tổn thương não do ung thư phổi di căn.

ThS.BS Phạm Huy Vũ Tùng, Phó khoa Mắt, Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận người bệnh không có tiền sử chấn thương mắt, khám bằng sinh hiển vi và kiểm tra đáy mắt chưa phát hiện bất thường rõ. Bác sĩ nghi ngờ tình trạng nhìn mờ của ông Thắng liên quan đường dẫn truyền thị giác, chỉ định kiểm tra thị trường (khả năng nhìn thấy các vật trong toàn bộ vùng không gian khi mắt nhìn cố định một hướng), kết quả ghi nhận khuyết thị trường bên phải hai mắt.

Bác sĩ Tùng giải thích khuyết thị trường là tình trạng mất khả năng nhìn ở một phần vùng không gian, dù người bệnh vẫn nhìn rõ vật ở trung tâm. Ông Thắng bị khuyết thị trường bên phải, gây nhìn mờ nửa bên phải hai mắt, nhưng thị lực trung tâm vẫn 10/10. Dấu hiệu này có thể liên quan đến tổn thương đường dẫn truyền thị giác trong não như u não hoặc đột quỵ.

Để tìm nguyên nhân, ông Thắng được chụp cộng hưởng từ (MRI) não. Kết quả ghi nhận khối u kích thước 3,8×3,5×4,5 cm ở vùng chẩm trái, kèm phù mô não xung quanh và nhiều tổn thương tại hai bán cầu đại não, cuống não, hai bán cầu tiểu não. Hình ảnh cũng cho thấy bất thường ở màng não vùng chẩm phải.

Các tổn thương phân bố ở nhiều vị trí khiến BS.CKI Trần Bình An, Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh và Điện quang can thiệp, nghi ngờ ung thư từ cơ quan khác di căn lên não, thay vì khối u nguyên phát tại não.

Sau hội chẩn giữa Trung tâm Mắt Công nghệ cao, Trung tâm khoa học Thần kinh và Trung tâm Ung bướu, người bệnh được chỉ định chụp CT toàn thân để tìm nguồn ung thư. Kết quả ghi nhận khối u phổi kích thước 4,8×3,1×3,3 cm cùng nhiều tổn thương rải rác ở hai phổi. Sinh thiết phổi xác định ung thư phổi phải, đã di căn sang phổi trái, hạch trung thất, hạch thượng đòn phải và não.

Bác sĩ An cho biết tế bào ung thư có thể tách khỏi khối u ban đầu, đi theo đường máu đến các cơ quan khác và hình thành ổ di căn. Trong trường hợp này, nhiều tổn thương não có thể ảnh hưởng đến các vùng tiếp nhận, xử lý thông tin thị giác.

Ông Thắng được chuyển đến Trung tâm Ung bướu để xây dựng phác đồ điều trị, nhằm kiểm soát bệnh tại phổi và não, giảm triệu chứng và hỗ trợ phục hồi chức năng.

Theo bác sĩ Tùng, tổn thương não có thể ảnh hưởng đến thị lực do chèn ép đường dẫn truyền thị giác hoặc làm tăng áp lực nội sọ. Người bệnh có thể nhìn mờ, nhìn đôi hoặc mất một phần thị trường, tùy vị trí và kích thước khối u. Với trường hợp ông Thắng, khối u hình thành tại vùng chẩm trái – nơi xử lý thông tin thị giác – gây khuyết vùng nhìn bên phải ở cả hai mắt.

Globocan năm 2024 ghi nhận Việt Nam có khoảng 23.080 ca mắc mới ung thư phổi, 21.340 ca tử vong. Bệnh thường phát hiện ở giai đoạn muộn, khi đã xuất hiện các triệu chứng hô hấp hoặc khối u xâm lấn thành ngực, di căn đến não, xương, hạch, da, các nốt dưới da. Phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm giúp tăng cơ hội điều trị hiệu quả, đồng thời giảm nguy cơ biến chứng, chi phí và gánh nặng bệnh tật.

Bác sĩ Tùng khuyến cáo người có biểu hiện nhìn mờ mới xuất hiện, kéo dài hoặc tăng dần nên khám chuyên khoa Mắt. Nếu kết quả khám mắt chưa giải thích được triệu chứng, cần được đánh giá thêm để tìm nguyên nhân ở đường dẫn truyền thị giác và não.

Bác sĩ khuyến cáo mỗi người nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là những người có yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, tiếp xúc với hóa chất trong thời gian dài tiền sử gia đình có người từng mắc ung thư phổi.

*Tên người bệnh đã được thay đổi