Hiện tượng thức giấc lúc 3h sáng rồi trằn trọc không đồng nghĩa với bệnh lý nội tạng nguy hiểm, có thể phản ánh áp lực tâm lý hoặc nhịp sinh học gián đoạn.
Bác sĩ Jin Hong-jun, làm việc tại Phòng khám Đông y Dr.Nice Minh Duyệt (Đài Loan, Trung Quốc), nhận định hiện tượng thức giấc vào một giờ cố định đóng vai trò như chuông báo nhắc người bệnh điều chỉnh lối sống, thay vì kết luận lục phủ ngũ tạng gặp tổn thương. Theo quan sát lâm sàng, nhiều người mệt mỏi nhưng bật dậy giữa đêm thường do căng thẳng kéo dài, rối loạn thần kinh thực vật hoặc lối sống thiếu điều độ.
Lý giải dưới góc độ y học cổ truyền, bác sĩ Jin viện dẫn học thuyết “Tý ngọ lưu chú”, trong đó 12 đường kinh mạch vận hành tương ứng 12 khung giờ mỗi ngày. Mốc 3h sáng đánh dấu điểm giao thoa giữa kinh Can (hoạt động từ 1h đến 3h) và kinh Phế (vận hành từ 3h đến 5h).
Theo quan niệm này, trạng thái ngủ say giúp máu dồn về nuôi dưỡng tạng can. Thói quen thức khuya, uống nhiều bia rượu hay nỗi tức giận dồn nén khiến khí huyết ứ trệ, sinh nội nhiệt, kéo theo triệu chứng đắng miệng, mắt đỏ, bồn chồn và gián đoạn giấc ngủ.
Khi bước sang khung giờ 3h đến 5h, hoạt động phân bổ dưỡng khí của kinh phế chiếm ưu thế. Những người mang sẵn bệnh lý viêm mũi dị ứng, ho mạn tính hoặc hen suyễn dễ tỉnh giấc do đường thở kích ứng. Tình trạng này hay đi kèm biểu hiện khô họng, ho khan hoặc đổ mồ hôi trộm. Cảm giác u sầu kéo dài cũng tác động tiêu cực đến nhịp thở và chất lượng giấc ngủ trong khoảng thời gian này.
Để cải thiện tình trạng trên, người bệnh cần loại bỏ thói quen mượn bia rượu ép bản thân chìm vào giấc ngủ. Trước khi lên giường, người bệnh có thể day nhẹ huyệt Thái Xung ở mu bàn chân nhằm thư giãn gân cốt, hoặc xoa huyệt Thái Uyên tại rãnh cổ tay giúp điều hòa nhịp thở. Người thực hiện cần tránh ấn mạnh vào vị trí động mạch quay cổ tay; phụ nữ mang thai tuyệt đối không tác động lực mạnh lên huyệt vị.
Về chế độ dinh dưỡng, nhóm người bốc hỏa, hay cáu gắt có thể uống lượng vừa phải trà hoa hồng bạc hà nhằm hạ nhiệt cơ thể, trừ trường hợp âm hư hỏa vượng, mất ngủ kinh niên hoặc đang mang thai và cho con bú.
Ngược lại, người có thể trạng suy nhược, hô hấp kém nên dùng các món súp nấu từ bách hợp, hạt sen và ngân nhĩ để dưỡng khí. Nhóm người tỳ vị suy yếu, dễ đau bụng hay tiêu chảy cần tiết chế những món ăn này nhằm tránh gây áp lực lên hệ tiêu hóa.
Mỹ Ý (Theo China Times)
Hãy là người đầu tiên chia sẻ góc nhìn về bài viết này.