Cách làm sạch và dưỡng ẩm cho da khô

Làm sạch dịu nhẹ, dưỡng ẩm khi da còn hơi ẩm và lựa chọn sản phẩm phù hợp giúp hạn chế tình trạng khô ráp, bong tróc, khó chịu trên da.

Theo nghiên cứu tổng quan về các sản phẩm làm sạch da được công bố trên tạp chí Molecules năm 2022, việc sử dụng sản phẩm làm sạch quá mạnh có thể làm mất đi một phần lipid tự nhiên, ảnh hưởng đến hàng rào bảo vệ và khả năng giữ ẩm của da. Đây là một trong những nguyên nhân khiến da xuất hiện cảm giác căng rít sau khi rửa mặt, kèm theo tình trạng khô ráp, bong tróc hoặc ngứa ngáy. Vì vậy, lựa chọn sữa rửa mặt dịu nhẹ, phù hợp với tình trạng da là yếu tố quan trọng giúp hạn chế tình trạng khô căng sau khi làm sạch.

Có nhiều lý do khiến da trở nên khô ráp, như sự suy giảm khả năng giữ ẩm ở lớp ngoài cùng của da, thời tiết hanh khô, độ ẩm không khí thấp, tuổi tác và bệnh lý. Những thói quen như tắm nước quá nóng, làm sạch quá mức hoặc sử dụng sản phẩm gây kích ứng cũng góp phần khiến tình trạng kéo dài.

Nghiên cứu về chẩn đoán và điều trị da khô được công bố trên tạp chí Da liễu Đức năm 2019 chỉ ra chăm sóc da khô ngoài bổ sung độ ẩm còn cần hạn chế các yếu tố làm suy yếu hàng rào bảo vệ da. Nghiên cứu khuyến nghị ưu tiên sản phẩm làm sạch dịu nhẹ, ít hương liệu và thành phần dễ gây dị ứng. Đồng thời, nên sử dụng nước ấm thay vì nước nóng, tránh làm sạch quá mức và hạn chế chà xát mạnh để giảm nguy cơ khô căng, kích ứng. Việc kết hợp thói quen làm sạch phù hợp với dưỡng ẩm thường xuyên sẽ giúp duy trì độ ẩm và hỗ trợ bảo vệ làn da.

Đối với da mặt, mọi người có thể cân nhắc những sản phẩm làm sạch dạng sữa hoặc dạng kem, ít tạo bọt, không gây cảm giác căng rít sau khi sử dụng. Như sản phẩm Goat’s Milk Milky Face Wash dạng sữa của Ziaja, có công thức chứa chiết xuất sữa dê, sodium hyaluronate và các thành phần làm mềm da.

Sau bước làm sạch, mọi người cần dưỡng ẩm nhằm giúp hạn chế mất nước qua da. Thời điểm phù hợp là ngay sau khi rửa mặt hoặc tắm, khi bề mặt da còn hơi ẩm. Người có da khô có thể thoa kem dưỡng nhiều lần trong ngày, đặc biệt khi xuất hiện cảm giác căng, ráp hoặc khó chịu.

Các sản phẩm dưỡng ẩm như Goat’s Milk Milky Face Wash thường kết hợp nhiều nhóm thành phần với chức năng khác nhau. Glycerin và hyaluronic acid có khả năng hút, giữ nước; các chất làm mềm như bơ hạt mỡ giúp bề mặt da mềm mại hơn; trong khi petrolatum hoặc dimethicone có thể hỗ trợ hạn chế nước thoát khỏi da. Một số công thức còn bổ sung ceramide, thành phần lipid tham gia cấu tạo hàng rào bảo vệ da.

Với làn da khô, kem dưỡng dạng cream hoặc thuốc mỡ thường có khả năng giữ ẩm tốt hơn lotion. Tuy nhiên, kết cấu đặc không phải lúc nào cũng là lựa chọn phù hợp nhất. Người có da khô nhẹ, sinh hoạt trong môi trường nóng ẩm hoặc không thích cảm giác nhờn có thể ưu tiên sản phẩm nhẹ hơn, miễn là đáp ứng đủ nhu cầu dưỡng ẩm.

Khi lựa chọn mỹ phẩm, người dùng nên xem xét toàn bộ công thức thay vì chỉ chú ý một thành phần nổi bật trên bao bì. Ví dụ, kem dưỡng ban ngày của Ziaja Goat’s Milk kết hợp chiết xuất sữa dê với glycerin, panthenol, vitamin E, bơ hạt mỡ và các thành phần làm mềm khác. Sản phẩm được hãng giới thiệu cho nhóm da khô và da có dấu hiệu lão hóa. Những người có làn da nhạy cảm vẫn cần lưu ý thành phần hương liệu và thử sản phẩm trên vùng da nhỏ trước khi sử dụng rộng rãi.

Không chỉ da mặt, các vùng như cẳng chân, khuỷu tay, bàn tay cũng dễ xuất hiện tình trạng khô ráp. Với những vùng này, thói quen dưỡng ẩm sau khi tắm hoặc rửa tay có thể giúp giảm cảm giác căng và bong tróc. Mọi người có thể lựa chọn sữa dưỡng thể có các chất hút ẩm, làm mềm và hạn chế mất nước. Chẳng hạn, sữa dưỡng thể Goat’s Milk của Ziaja có công thức nhũ tương nước trong dầu, kết hợp glycerin, chiết xuất sữa dê và dimethicone, được hãng giới thiệu cho da thường và da khô.

Bên cạnh lựa chọn sản phẩm, người có da khô nên hạn chế tẩy tế bào chết quá thường xuyên, tránh chà xát mạnh và thận trọng với các hoạt chất dễ gây kích ứng khi da đang bong tróc. Nếu sinh hoạt lâu trong môi trường có độ ẩm thấp, có thể cân nhắc sử dụng thiết bị tạo ẩm và duy trì vệ sinh thiết bị đúng cách. Việc chống nắng cũng cần được thực hiện thường xuyên, với sản phẩm phổ rộng có SPF từ 30 trở lên kết hợp các biện pháp che chắn.

Các sản phẩm nên sử dụng với tần suất phù hợp, có thể tham khảo thêm chỉ dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia về da liễu. Tránh tâm lý càng sử dụng nhiều sản phẩm, da càng được cấp ẩm tốt hơn. Lý do, việc kết hợp quá nhiều bước chăm sóc, đặc biệt các sản phẩm có thành phần dễ gây kích ứng, có thể khiến da khó chịu hơn. Người có da khô nên ưu tiên quy trình đơn giản, theo dõi phản ứng của da và điều chỉnh sản phẩm khi cần thiết.

Nếu tình trạng khô kéo dài dù đã thay đổi cách chăm sóc, hoặc xuất hiện ngứa nhiều, đỏ da, nứt nẻ, đau rát hay chảy máu, mọi người nên khám chuyên khoa da liễu. Đây có thể là biểu hiện của viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc hoặc một vấn đề sức khỏe khác cần được chẩn đoán và điều trị.