Chênh lệch độ cận hai mắt ở trẻ có nguy hiểm?

Con tôi 12 tuổi, mắt phải cận 5 độ, mắt trái cận một độ. Tình trạng này có nguy hiểm không và có cách nào giảm chênh lệch độ cận hai mắt? (Mai, 38 tuổi, Hà Nội)

Cận lệch hai mắt là tình trạng hai mắt có độ cận khác nhau. Với trẻ 12 tuổi, mắt phải cận 5 độ, mắt trái cận một độ, mức chênh lệch 4 độ là đáng lưu ý, cần được bác sĩ chuyên khoa Mắt khám và đánh giá thị lực từng mắt, khả năng phối hợp hai mắt cũng như tốc độ tăng độ cận.

Ở trẻ em, một mắt cận nặng hơn có thể nhìn mờ hơn mắt còn lại nếu không được chỉnh kính phù hợp. Não có xu hướng ưu tiên tiếp nhận hình ảnh từ mắt nhìn rõ hơn, khiến mắt còn lại ít được sử dụng. Nếu tình trạng này kéo dài trong giai đoạn phát triển thị giác, trẻ có nguy cơ bị nhược thị. Đây là tình trạng mắt kém một hoặc hai bên, có thể làm giảm thị lực vĩnh viễn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời trong giai đoạn “vàng” ở độ tuổi từ 4 đến 12.

Bạn nên đưa con đến bệnh viện khám chuyên khoa Mắt để xác định chính xác độ khúc xạ. Bác sĩ sẽ kiểm tra thị lực, tình trạng nhược thị, độ lác nếu có và các vấn đề khác của mắt.

Trẻ cần đeo kính đúng độ để mỗi mắt nhận được hình ảnh rõ nhất có thể. Phụ huynh không nên tự giảm độ kính ở mắt cận nặng hơn với mong muốn hai mắt gần bằng nhau, bởi cách này có thể khiến mắt nhìn mờ và không giải quyết được nguyên nhân khiến độ cận chênh lệch.

Nếu trẻ bị nhược thị, ngoài việc chỉnh kính, bác sĩ có thể chỉ định thêm các phương pháp như che mắt nhìn tốt hơn trong một khoảng thời gian nhất định hoặc dùng thuốc nhỏ mắt phù hợp nhằm giúp mắt yếu hơn hoạt động. Các phương pháp này chỉ được áp dụng khi có chỉ định, với thời gian và lịch theo dõi cụ thể.

Điều chỉnh kính và điều trị nhược thị khác với kiểm soát tiến triển cận thị. Kính giúp mắt nhìn rõ hơn còn các phương pháp kiểm soát cận thị nhằm làm chậm quá trình tăng độ. Ở trẻ 12 tuổi, bác sĩ có thể cân nhắc kính chuyên dụng kiểm soát cận thị, kính áp tròng phù hợp hoặc thuốc nhỏ mắt liều thấp trong những trường hợp được chỉ định.

Hiện chưa có phương pháp bảo đảm giảm chênh lệch độ cận giữa hai mắt, nhưng đeo kính đúng độ và áp dụng các biện pháp kiểm soát cận thị theo chỉ định của bác sĩ có thể giúp hạn chế độ cận tăng thêm.

Trẻ nên dành thời gian hoạt động ngoài trời mỗi ngày, giữ khoảng cách phù hợp khi đọc sách và sử dụng thiết bị điện tử, tránh nhìn gần liên tục trong thời gian dài. Phụ huynh cần đưa trẻ tái khám theo lịch để theo dõi độ cận, thị lực từng mắt và hiệu quả của phương pháp kiểm soát cận thị.

ThS.BS Phùng Văn ThạnhTrung tâm Mắt Công nghệ cao Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội