Nghỉ hưu sau 30 năm khởi nghiệp, bà Nguyễn Vân Anh dọn ra ngoại ô Hà Nội ở một mình, dùng trí tuệ nhân tạo (AI) làm trợ lý quản lý sức khỏe và tài chính.
Sáng thu ở xã Hạ Bằng, bà Nguyễn Vân Anh, 60 tuổi, vừa trao đổi với người làm vườn, vừa thao tác trên ứng dụng AI. Bà mở chatbot “Sức khỏe”, tải ảnh chụp số liệu giấc ngủ và tập luyện của ngày hôm trước. “Con” AI phân tích bà ngủ chưa đủ giấc và gợi ý đổi bài tập tạ buổi chiều sang giãn cơ.
Đọc kết quả trên màn hình, bà Vân Anh quyết định sẽ nghỉ trưa thêm. “Thay vì có nhân viên hỗ trợ công việc như trước, giờ tôi dùng AI làm trợ lý cho cuộc sống về hưu”, bà Vân Anh, người sáng lập Trung tâm Nghiên cứu và Ứng dụng khoa học về Giới, Gia đình, Phụ nữ và Vị thành niên (CSAGA), nói.
Hơn một năm nay, bà Vân Anh ngừng thói quen lái xe 30 km vào nội đô mỗi sáng. Sau hai lần gặp vấn đề sức khỏe, bà nhường lại quyền điều hành trực tiếp, rút về quản lý từ xa các dự án của CSAGA và tham gia đào tạo bình đẳng giới cho doanh nghiệp.
Ngôi nhà vườn tại Hạ Bằng là không gian do bà và người chồng quá cố cùng thiết kế. Sau khi ông mất, bà chọn sống độc lập tại đây thay vì ở cùng con cái. Để giải quyết bài toán sinh hoạt một mình, bà thay thế các công việc thủ công bằng công nghệ. Người giúp việc chuyển sang dọn dẹp theo giờ. Mọi việc bếp núc do chiếc máy nấu ăn thông minh phụ trách. Khách đến chơi, bà chỉ cần cho nguyên liệu vào máy, nhấn nút cài đặt là hoàn thiện các món ăn.
“Quan điểm sống của tôi là bên ngoài thiên nhiên, bên trong hiện đại. Nấu ăn không còn là vấn đề khi có công nghệ làm hộ”, bà nói.
Thời gian đầu nghỉ hưu, bà Vân Anh gặp khó khăn trong việc hệ thống hóa dữ liệu cá nhân. Không thành thạo các phần mềm bảng tính như Excel, bà chuyển sang dùng AI. Các nhu cầu được bà phân thành nhiều hạng mục. Mỗi mục bà đào tạo một chatbot độc lập như: Sức khỏe, Tài chính, Quản lý tài sản, Viết lách và Lên kế hoạch du lịch.
Trong thư mục “Sức khỏe”, bà cập nhật liên tục nhật ký ăn uống, tập luyện. Khi cần tìm hiểu thực phẩm chức năng, bà chụp bảng thành phần để AI phân tích. Có lần, bà định dùng hà thủ ô nhưng dừng lại khi chatbot cảnh báo nguy cơ ảnh hưởng gan khi dùng chung với loại thuốc bà đang uống. Các phân tích này được bà sử dụng làm tài liệu tham khảo khi khám bác sĩ chuyên khoa.
“Giờ tôi không ép mình tới phòng gym mà tập trung duy trì sức mạnh từng nhóm cơ, ăn tăng rau xanh và đạm trắng”, bà nói. Nhờ kiểm soát tốt dữ liệu cơ thể, bà giảm cân từ 63 kg xuống 54 kg.
Với dự án “Tài chính”, bà đưa các con số thu chi vào hệ thống để AI phân tích và lập bảng kế hoạch. Chatbot này như một kế toán giúp phân tích thu chi và cho lời khuyên. Công cụ cũng giúp bà tổng hợp tin tức biến động thị trường và các quy định pháp lý liên quan đến bất động sản cá nhân.
Để tăng nguồn thu cho khu vườn, bà cải tạo một căn nhà thành homestay. Lượng khách đến lưu trú tăng lên sau khi bà dùng AI hỗ trợ viết các bài giới thiệu trên mạng xã hội.
Ở dự án “Viết lách”, AI đóng vai trò biên tập viên cho hai bản thảo sách của bà. Ứng dụng đưa ra các đề xuất như giảm 20% từ ngữ tiêu cực và tăng 40% tính khích lệ trong câu văn. Các công việc như tạo hình ảnh minh họa cho bài đăng mạng xã hội hay thiết kế lịch trình du lịch cũng được bà giao cho trợ lý ảo. “Nguyên tắc dùng AI của tôi là anh thủ trưởng bao giờ cũng phải giỏi hơn anh trợ lý”, bà nói. “Đừng trông chờ vào AI như thần đèn. Bạn ấy chỉ là trợ lý mẫn cán”.
Về sống một mình ở ngoại ô, bà Vân Anh thường nghe bạn bè thắc mắc “lấy đâu ra phở, cà phê”, “lúc ốm đau biết gọi ai”, rồi sợ trộm cắp, rắn rết. Bà chỉ nói: “Cộng đồng của tôi giờ là cây, là con. Muôn loài cùng chung sống, làm sao gọi là một mình được”.
Công việc trong vườn luôn chờ bà chặt cành, tỉa cây, phát hàng rào, dọn chỗ cho chó, gà, mèo. Hơn 60 cây mít cùng ra trái, vú sữa mỗi mùa cho 200-300 quả, khế trĩu cành. Có lần hái được cả rổ ổi, bà chỉ ăn một quả rồi đem phần còn lại cho cá và rải quanh vườn để chim ăn. Nhiều năm nay, khu vườn trở thành trạm dừng chân của đàn chim ruồi, chim trả, chích chòe và cả con cuốc lẻ bạn đến kiếm ăn.
Ngày mới của bà bắt đầu lúc 4h sáng với một tiếng thiền và 90 phút tập khí công. Sau khi sắp xếp việc nhà, bà học tiếng Anh, đọc sách và làm việc trực tuyến. Buổi chiều dành cho tập tạ và dây kháng lực. Bà đi ngủ lúc 20 – 21h.
Thói quen vận động và sự trợ giúp của AI đã giúp bà vượt qua các lần bạo bệnh và có sức để tham gia khám phá Sơn Đoòng 2016, tự lái xe chuyến caravan tại Trung Quốc năm 2025 và tham gia các cung đường chạy 21 km ở Mù Cang Chải, Mộc Châu, Sapa. Ở tuổi ngoài 60, bà vẫn đang lên lịch cho cung đường chạy mới và tiếp tục các chuyến caravan tự lái.
“Tôi không nghĩ cách sống của mình phù hợp với tất cả. Quan trọng là biết điều gì nên giữ lại, điều gì có thể buông bớt để duy trì sức khỏe và tự chủ tuổi này”, bà nói.
Hãy là người đầu tiên chia sẻ góc nhìn về bài viết này.