Đề xuất miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa 3 năm từ khi có lãi

Đại biểu Nguyễn Văn Thân đề xuất miễn thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm kể từ khi có lãi, nhưng tối đa 5 năm.

Chiều 29/10, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Dự thảo nâng ngưỡng doanh thu năm để xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) từ 300 tỷ lên 400 tỷ đồng. Cùng với đó, nhóm này có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi nhận giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp SME nói đồng tình với chủ trương miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) cho các SME. Tuy nhiên, đại biểu đoàn TP HCM cho rằng chính sách vẫn cần thay đổi để sát thực tế hơn.

Cụ thể, ông Thân đề xuất miễn thuế TNDN cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong 3 năm kể từ khi có lợi nhuận, nhưng tối đa 5 năm từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. “Điều này vừa là động lực, vừa là áp lực với doanh nghiệp”, ông nói.

Tương tự, ông Đào Chí Nghĩa, Phó trưởng đoàn đại biểu Quốc hội Cần Thơ cho rằng quy định miễn thuế trong 3 năm đầu như dự thảo có thể chưa giúp doanh nghiệp được hưởng ưu đãi trong giai đoạn thực sự phát sinh thu nhập chịu thuế.

“Doanh nghiệp mất nhiều năm đầu tư chưa có lãi, có thể thời gian ưu đãi hết trước khi phát sinh thu nhập chịu thuế”, ông Nghĩa nhận định.

Do đó, ông đề nghị nghiên cứu thời điểm ưu đãi gắn với năm đầu phát sinh thu nhập chịu thuế. Ngoài ra, ông cũng đề xuất quy định rõ các trường hợp doanh nghiệp tổ chức lại, chia tách, chuyển đổi hoặc có quan hệ liên kết để ngăn ngừa việc lợi dụng chính sách.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đề nghị ban soạn thảo đánh giá hiệu quả chính sách không chỉ căn cứ vào số lượng doanh nghiệp và tổng số thuế được miễn. Bà lưu ý nhóm doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu phát triển công nghệ, xây dựng dây chuyền sản xuất hoặc phát triển sản phẩm mới – thường cần thời gian dài, trước khi có thể thương mại hóa và tạo ra thu nhập chịu thuế.

“Thời gian chưa phát sinh nghĩa vụ thuế không nhất thiết phản ánh doanh nghiệp hoạt động kém hiệu quả, mà do đặc thù ngành nghề và chu kỳ đầu tư”, bà cho hay.

Ở chiều ngược lại, đại biểu Phạm Văn Hòa (đoàn Đồng Tháp) lo ngại việc nâng ngưỡng xác định doanh nghiệp SME lên 400 tỷ đồng có thể khiến nguồn hỗ trợ dàn trải thêm. Ông đánh giá doanh nghiệp có doanh thu 400 tỷ một năm “cũng thuộc loại khá”, không phải doanh nghiệp nhỏ thực sự. Đại biểu đề nghị giữ ngưỡng 300 tỷ đồng là phù hợp.

Tranh luận sau đó, ông Nguyễn Trung Kiên, Ủy viên chuyên trách tại Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại nói rằng doanh thu 400 tỷ đồng chưa chắc biên lợi nhuận đã lớn. Những doanh nghiệp này có thể đông lao động, nên biên lãi thấp.

Ông Kiên nhìn nhận phần chính sách hỗ trợ có thể giúp doanh nghiệp tái đầu tư sản xuất kinh doanh, mở rộng, tăng thêm lao động và Nhà nước thu được thuế. “Nếu không hỗ trợ vì nghĩ rằng doanh thu lớn, doanh nghiệp có thể phá sản. Khi đó, cơ quan quản lý giải quyết vấn đề, hậu quả tiếp theo phức tạp hơn nhiều”, ông nêu.

Với phương án doanh nghiệp, cá nhân kinh doanh có doanh thu đến 10 tỷ đồng được chọn nộp thuế theo phương thức đơn giản (thuế suất x doanh thu tính thuế), ông Nguyễn Văn Thân ủng hộ việc giao Chính phủ quyết định điều chỉnh mức doanh thu thực tế phù hợp với bối cảnh phát triển kinh tế – xã hội.

Tuy nhiên, ông lưu ý quy định rõ trong luật theo hướng “điều chỉnh ngưỡng tăng lên mà không thấp hơn 10 tỷ đồng một năm”. Theo ông, đây là cơ sở pháp lý khẳng định sự hỗ trợ của Nhà nước trong quá trình phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Quốc hội dự kiến xem xét, biểu quyết thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa vào ngày 20/11.