Dự báo số ca ung thư ở phụ nữ Việt tăng 50% vào năm 2050

Số ca ung thư mới ở phụ nữ Việt Nam được dự báo tăng 50% và số ca tử vong tăng 60% vào năm 2050 nếu xu hướng mắc bệnh tiếp tục duy trì như hiện nay.

TS.BS Trần Đặng Ngọc Linh, Trưởng khoa Xạ trị Phụ khoa, Bệnh viện Ung Bướu TP HCM, dẫn dự báo này của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại lễ phát động chương trình Vì phụ nữ Việt Nam – Không còn nỗi lo ung thư, ngày 23/10.

Theo bác sĩ Linh, báo cáo GLOBOCAN 2024 của Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO ghi nhận mỗi năm Việt Nam phát hiện 91.656 ca ung thư mới và 47.848 ca tử vong do ung thư ở nữ giới. Gần 240.000 phụ nữ sống chung với căn bệnh này trong vòng 5 năm qua.

“Với đà này, dự báo số ca ung thư ở nữ sẽ tăng 50% và số ca tử vong tăng 60% vào năm 2050”, bác sĩ Linh nói.

Tại Việt Nam, 5 bệnh ung thư phổ biến nhất ở nữ gồm ung thư vú, tuyến giáp, đại trực tràng, cổ tử cung và phổi, chiếm hai phần ba tổng số ca mắc. Riêng ung thư vú và cổ tử cung chiếm 37% số ca mắc mới, 30% trường hợp tử vong. Khoảng 60% bệnh nhân của hai nhóm ung thư này phát hiện bệnh ở độ tuổi 30 đến 60, thời điểm người phụ nữ gánh vác nhiều trách nhiệm gia đình và công việc.

Hút thuốc lá, uống rượu, béo phì và già hóa dân số là những yếu tố chính dẫn đến số mắc ung thư ngày càng tăng, theo WHO. Ngoài ra, tỷ lệ tử vong do ung thư ở Việt Nam cao do bệnh thường được phát hiện ở giai đoạn muộn, dẫn đến hiệu quả điều trị hạn chế. Những ung thư phổ biến nhất ở người Việt lại là loại có tiên lượng xấu như ung thư gan, phổi.

Bác sĩ Linh khuyến cáo người dân chủ động giảm thiểu rủi ro bằng lối sống lành mạnh, kiêng khói thuốc lá, duy trì vận động thể lực và tiêm vaccine ngừa virus HPV cùng viêm gan B. Những trường hợp mang yếu tố nguy cơ di truyền cần gặp chuyên gia y tế để nhận tư vấn chuyên sâu.

Ba bệnh ung thư gồm vú, cổ tử cung và đại trực tràng đều phát hiện sớm được thông qua việc kiểm tra định kỳ. Phụ nữ có thể lựa chọn các phương pháp như chụp X-quang tuyến vú (nhũ ảnh), xét nghiệm virus HPV, phết tế bào cổ tử cung, xét nghiệm tìm máu ẩn trong phân hoặc nội soi trực tiếp khung đại tràng.

Các phương pháp tầm soát này đóng vai trò cảnh báo sớm chứ không thay thế chẩn đoán bệnh; người nhận kết quả bất thường cần đến bệnh viện kiểm tra chuyên sâu để xác định chính xác tình trạng sức khỏe.

Nhằm ứng phó với tình hình trên, Bộ Y tế ban hành Kế hoạch hành động quốc gia phòng, chống ung thư vú và ung thư cổ tử cung giai đoạn 2026-2035. Chương trình đặt mục tiêu nâng tỷ lệ phụ nữ từ 40 đến 70 tuổi khám tầm soát định kỳ lên 50% vào năm 2030 và đạt 70% vào năm 2035 thông qua việc mở rộng hệ thống y tế cơ sở cùng nguồn dữ liệu theo dõi bệnh.

BS.CK2 Huỳnh Minh Chín, Phó giám đốc Sở Y tế TP HCM, cho biết phát hiện ung thư ở giai đoạn sớm có ý nghĩa quan trọng đối với hiệu quả điều trị và tiên lượng bệnh. Tuy nhiên, vẫn còn phụ nữ chưa được tiếp cận thông tin khoa học, chưa thực hiện sàng lọc phù hợp hoặc chưa có điều kiện khám, điều trị kịp thời. Ngành y tế sẽ ưu tiên các suất tầm soát ung thư miễn phí cho phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, người yếu thế, dân tộc thiểu số. Trường hợp cần điều trị, người bệnh sẽ được hỗ trợ chuyển tuyến đến các bệnh viện ung bướu của thành phố.

Dự án Vì phụ nữ Việt Nam – Không còn nỗi lo ung thư hướng đến nâng cao nhận thức về phòng ngừa, phát hiện sớm và hỗ trợ phụ nữ tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Trong đợt này, ban tổ chức trao tặng 3.000 gói khám, tầm soát ung thư miễn phí cho phụ nữ tại TP HCM, Vĩnh Long và Lâm Đồng.