Khi nào cần mổ thoát vị bẹn cho trẻ?

Con trai tôi 3 tuổi bị thoát vị bẹn nhưng chưa cảm thấy đau, có cần mổ sớm không hay chờ bé lớn hơn? (Minh Thư, Tây Ninh)

Con chị bị thoát vị bẹn thì phẫu thuật điều trị sớm là cần thiết, kể cả khi bé chưa biểu hiện đau hay khó chịu. Ở trẻ, thoát vị bẹn thường là bệnh lý do còn tồn tại ống phúc tinh mạc – vốn thường đóng kín trước khi bé ra đời. Khi đường ống này không khép lại, các tạng trong ổ bụng như ruột, mạc nối hoặc buồng trứng (ở bé gái)… có thể chui xuống bẹn, tạo thành khối phồng ở vùng bẹn hoặc bìu, thường thấy rõ nhất khi trẻ khóc, ho hoặc vận động mạnh.

Khác với người lớn, thoát vị bẹn ở trẻ nhỏ không thể tự khỏi theo thời gian mà luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng thành thoát vị nghẹt. Biến chứng này có thể xảy ra đột ngột khi tạng (ruột hoặc buồng trứng) chui vào ống bẹn và bị kẹt lại, các mạch máu nuôi dưỡng sẽ bị chèn ép mạnh, làm ngắt quãng dòng máu nuôi và dẫn đến nguy cơ hoại tử mô nhanh.

Nếu không can thiệp kịp thời, đoạn ruột bị hoại tử có thể gây thủng ruột, dẫn đến viêm phúc mạc toàn bộ, nhiễm trùng nhiễm độc nặng và nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng của trẻ. Ở các bé trai, việc chèn ép thừng tinh kéo dài do khối thoát vị nghẹt còn làm giảm lưu lượng máu nuôi tinh hoàn, nguy cơ dẫn đến teo tinh hoàn hoặc hoại tử tinh hoàn, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản sau này. Đối với bé gái, buồng trứng bị xoắn nghẹt trong bao thoát vị cũng dễ dẫn đến tổn thương vĩnh viễn mô buồng trứng.

Hiện nay, phẫu thuật nội soi điều trị thoát vị bẹn ở trẻ em được đánh giá là phương pháp tối ưu, hiệu quả. Nhờ sự hỗ trợ của hệ thống phẫu thuật nội soi hiện đại với phẫu trường phóng đại rõ nét, bác sĩ chỉ cần thực hiện một đường mổ nhỏ như hạt gạo để phẫu thuật thắt cao túi thoát vị (đóng kín túi thoát vị) mà không làm tổn thương đến các cấu trúc xung quanh như mạch máu hay ống dẫn tinh. Kỹ thuật này xâm lấn tối thiểu, ít đau, giúp trẻ nhanh hồi phục và có thể xuất viện ngay trong ngày. Tuy nhiên, chỉ định phẫu thuật còn tùy thuộc vào đánh giá của phẫu thuật viên trước mổ và khả năng tùy theo cơ sở y tế.

Chị nên đưa bé đến các cơ sở y tế uy tín có chuyên khoa Ngoại Nhi để bác sĩ khám trực tiếp và tư vấn cụ thể. Trẻ sẽ được siêu âm vùng bẹn – bìu nhằm đánh giá chính xác tình trạng túi chứa thoát vị, kích thước bao thoát vị và vị trí các tạng bên trong. Từ đó, các bác sĩ tư vấn và lên kế hoạch phẫu thuật sớm cho bé, tránh tối đa nguy cơ phải mổ cấp cứu trong tình trạng nguy hiểm do biến chứng nghẹt gây ra.

BS.CKII Nguyễn Đỗ TrọngKhoa Ngoại NhiBệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM