Ngành hàng không tìm cách giảm rác thải ngay từ trước chuyến bay

Trước áp lực chuyển đổi xanh, ngành hàng không đang tìm cách giảm thiểu hàng triệu tấn rác thải cabin bằng cách kiểm soát lượng suất ăn dư thừa ngay từ khâu chuẩn bị.

Mỗi năm, ngành hàng không toàn cầu phát sinh khoảng 3,6 triệu tấn rác thải cabin. Đáng chú ý, các suất ăn còn nguyên vẹn nhưng không qua sử dụng chiếm đến 18% tổng lượng rác này. Trước áp lực chuyển đổi xanh, nhiều hãng hàng không trên thế giới đang chủ động tìm kiếm các giải pháp nhằm cắt giảm lượng thực phẩm dư thừa ngay từ khâu chuẩn bị.

Dữ liệu từ Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) chỉ ra, trung bình mỗi hành khách tạo ra khoảng 0,94 kg rác trên một chuyến bay. Nếu các hãng duy trì tốc độ tăng trưởng hành khách như hiện nay, lượng rác phát sinh trên toàn ngành có thể tăng gấp đôi vào năm 2040. Thực phẩm và đồ uống chiếm 65% tổng lượng rác thải. Việc xử lý nguồn thải này diễn ra phức tạp hơn rác sinh hoạt thông thường, đặc biệt trên các chuyến bay quốc tế. Nhiều quốc gia áp dụng quy định kiểm dịch động thực vật nghiêm ngặt, buộc các hãng bay phải tiêu hủy toàn bộ rác từ suất ăn thay vì đưa đi tái chế.

Nhằm giải quyết bài toán này, các hãng hàng không đang can thiệp vào nhiều khâu vận hành. Hãng KLM tiến hành phân loại 14 dòng chất thải trên các chuyến bay châu Âu để tái chế, thu gom khoảng 300 tấn nhựa mỗi năm. Trong khi đó, Iberia triển khai chương trình Zero Cabin Waste, sử dụng xe đẩy có các ngăn riêng để phân loại rác trực tiếp trên chuyến bay. Nhờ đó, hãng thu hồi và tái chế thành công 47% trong tổng số 3.310 tấn rác cabin vào năm 2023.

Tại Việt Nam, quy mô và nhu cầu đi lại bằng đường hàng không tiếp tục mở rộng kéo theo sự gia tăng của suất ăn, đồ uống và vật phẩm phục vụ trên khoang. Thực tế này đòi hỏi các doanh nghiệp tìm cách kiểm soát lượng chất thải phát sinh ngay trong quá trình khai thác. Vietnam Airlines hiện xác định hàng không xanh là một trong 6 trụ cột chiến lược. Hãng thực hiện đồng bộ nhiều biện pháp như đổi mới đội tàu bay, sử dụng nhiên liệu hàng không bền vững (SAF), giảm thiểu đồ nhựa dùng một lần và phân loại rác trên máy bay.

Nhằm giải quyết triệt để phần rác thải từ thực phẩm, Vietnam Airlines mở thêm một hướng tiếp cận mới: giảm lượng dư thừa ngay trước khi chúng trở thành rác. Hãng giới thiệu chương trình Lotus Green Choice tích hợp trên hệ thống check-in trực tuyến. Tính năng này cho phép hành khách chủ động từ chối sử dụng suất ăn trong khoảng thời gian từ 24 giờ đến 1 giờ trước giờ khởi hành. Giai đoạn đầu, chương trình áp dụng cho bữa ăn đầu tiên trên các đường bay dài.

Hệ thống ghi nhận lựa chọn của hành khách và chuyển thành dữ liệu thực tế để bộ phận cung ứng điều chỉnh số lượng. Thay vì mang lên máy bay một suất ăn không có người dùng, đơn vị cắt giảm trực tiếp phần nguyên liệu và vật phẩm phục vụ không cần thiết. IATA cũng đưa ra khuyến nghị tương tự, kêu gọi hành khách từ chối thực phẩm hoặc vật phẩm nếu không có nhu cầu sử dụng.

Với Lotus Green Choice, người dùng có thể thay đổi quyết định trước giờ bay. Nếu hành khách phát sinh nhu cầu ăn uống khi đang trên không, hãng vẫn chuẩn bị sẵn phương án phục vụ dự phòng tùy theo điều kiện thực tế của chuyến bay.

Theo đại diện Vietnam Airlines, để giải quyết khối lượng 3,6 triệu tấn rác cabin mỗi năm, ngành hàng không cần phối hợp nhiều giải pháp đồng bộ. “Việc đưa nhu cầu thực tế của hành khách vào khâu chuẩn bị đóng vai trò mắt xích quan trọng, giúp các hãng bay chặn đứng sự lãng phí tài nguyên ngay từ mặt đất”, vị đại diện nói thêm.