Viêm phổi hít do sặc dầu diesel

TP HCMAnh Hải, 48 tuổi, hút dầu diesel bằng miệng trong lúc sửa ôtô bất ngờ bị ho sặc, bác sĩ chẩn đoán viêm phổi hít.

Anh xét nghiệm tại khoa Nội Tổng hợp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận số lượng bạch cầu tăng lên 14.100 tế bào/µl, thông thường là 4.000-10.000, chỉ số viêm CRP ở mức 122 mg/L, cao gấp 12 lần bình thường. Hình ảnh CT cho thấy anh Hải có vùng kính mờ ở phần dưới cả hai phổi. Tiến sĩ, bác sĩ Đặng Thị Mai Khuê, đơn vị Hô hấp, khoa Nội Tổng hợp, chẩn đoán người bệnh viêm phổi hít do dầu và hương liệu, chỉ định nhập viện điều trị và theo dõi tình trạng nhiễm trùng phổi.

Diesel là nhiên liệu lỏng được sản xuất chủ yếu từ dầu mỏ, gồm hỗn hợp các hợp chất hydrocarbon và một lượng nhỏ phụ gia. Nhiên liệu này được sử dụng phổ biến cho động cơ diesel trên xe tải, xe buýt, tàu thủy, máy móc công nghiệp và máy phát điện.

Bác sĩ Khuê giải thích khi sặc dầu diesel, dầu có thể bị hít vào đường hô hấp thay vì đường tiêu hóa, các thành phần trong nhiên liệu có thể gây tổn thương trực tiếp niêm mạc và mô phổi, kích hoạt phản ứng viêm. Các cơ chế khác nhau bao gồm phá hủy surfactant, kích ứng phản ứng hóa học gây viêm tại chỗ, phá hủy màng phế nang mao mạch, gây ho, sốt, khó thở. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy hô hấp, gây bội nhiễm vi khuẩn.

Viêm phổi sau hít dầu không hoàn toàn giống viêm phổi do vi khuẩn thông thường. Tổn thương ban đầu có thể xuất phát từ phản ứng viêm do hóa chất, sau đó có thể xuất hiện nhiễm khuẩn thứ phát, theo bác sĩ Khuê.

Người bệnh được điều trị bằng kháng sinh đường tĩnh mạch, thuốc chống viêm, hỗ trợ làm loãng đờm, theo dõi tình trạng viêm và huyết áp. Bác sĩ nội soi phế quản để đánh giá đường thở, hút dầu đọng (nếu có), hút dịch phế quản nuôi cấy vi sinh xác định tác nhân bội nhiễm. Kết quả xét nghiệm dịch phế quản âm tính với vi trùng, vi khuẩn.

Sau hơn một tuần điều trị, người bệnh ổn định, được xuất viện, tiếp tục dùng thuốc theo đơn và tái khám theo lịch hẹn.

Bác sĩ khuyến cáo không dùng miệng hút dầu diesel hoặc các loại nhiên liệu từ bình chứa, đường ống vì nguy cơ sặc vào đường hô hấp. Khi cần hút hoặc chuyển nhiên liệu, nên sử dụng thiết bị chuyên dụng để tránh tiếp xúc trực tiếp.

Nếu bị sặc dầu, cần dừng ngay việc tiếp xúc với nhiên liệu, đến nơi thông thoáng và được đánh giá y tế sớm. Không tự gây nôn hoặc áp dụng các biện pháp xử lý tại nhà khi chưa có hướng dẫn chuyên môn. Nếu xuất hiện ho kéo dài, sốt, đau ngực, khó thở hoặc mệt mỏi tăng dần sau sự cố, cần đến cơ sở y tế ngay.

*Tên người bệnh đã được thay đổi