Dọn nhà, diệt muỗi, tiêm vaccine để ‘né’ sốt xuất huyết

Lo sốt xuất huyết bùng phát khi nhiều người quanh xóm từng nhập viện, ông Khanh Tân, 62 tuổi, phường Hòa Lợi, TP HCM chủ động diệt muỗi và tiêm vaccine phòng bệnh.

Ông Tân và vợ vừa hoàn thành mũi vaccine sốt xuất huyết thứ hai tại VNVC Thanh Lễ. Ông giải thích gia đình kinh doanh vật liệu xây dựng, song khi quanh nhà có nhiều cây cối, muỗi rất nhiều, xịt muỗi khó có thể tiêu diệt hết. Năm ngoái, nhiều người hàng xóm phải nhập viện chữa sốt xuất huyết, có người phải nằm viện 10-15 ngày. Vì vậy, năm nay gia đình ông chọn tiêm vaccine ngừa bệnh này, cùng với mũi ngừa cúm, thương hàn và một số loại khác.

“Vợ chồng lớn tuổi rồi, tôi vẫn còn buôn bán và lo cho con gái còn đang học Đại học nên muốn chủ động phòng bệnh, giữ sức khỏe để yên tâm làm việc, con cháu cũng đỡ lo”, ông Tân nói.

Cùng con trai 12 tuổi tiêm vaccine sốt xuất huyết tại VNVC Cà Mau, anh Thanh Tùng, 38 tuổi cho biết sống ở xã Năm Căn. Nơi đây đang có nhiều ca mắc sốt xuất huyết.

Con trai anh từng mắc bệnh lúc 8 tuổi, phải nhập viện điều trị một tuần do giảm tiểu cầu, chảy máu chân răng. Sau khi khỏi bệnh, bé chán ăn, mệt mỏi kéo dài, học tập sa sút. Anh tìm hiểu biết bệnh có thể tái nhiễm và có nguy cơ nặng hơn lần sau.

“Gia đình tôi vẫn thường xuyên diệt muỗi, loại bỏ những chỗ đọng nước, dùng vợt và thuốc diệt muỗi nhưng khó triệt để. Con cũng thường rong chơi ở nhiều nơi, dễ bị muỗi đốt”, anh Tùng nói.

BS Nguyễn Tiến Đạo, Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, cho biết lượt tiêm vaccine sốt xuất huyết tại gần 300 trung tâm trên toàn hệ thống tăng khoảng 50% so với tháng trước, trong đó khu vực đồng bằng sông Cửu Long và miền Nam ghi nhận mức tăng cao nhất. Người đến tiêm thuộc nhiều nhóm tuổi, từ trẻ đi học đến người trưởng thành, người cao tuổi; cả gia đình cũng cùng nhau tiêm phòng.

Qua ghi nhận, nhiều gia đình đã chủ động lau dọn nhà cửa, thu gom vật dụng có thể chứa nước, vệ sinh bình hoa, khay chậu cây và sử dụng các thiết bị diệt muỗi. Tuy nhiên, mưa kéo dài, thất thường khiến nước dễ tích tụ trở lại, khó kiểm soát hết nơi muỗi sinh sản. Vì vậy, nhiều người lựa chọn tiêm vaccine để tăng thêm khả năng bảo vệ bên cạnh các biện pháp chống muỗi.

Theo bác sĩ Đạo, sốt xuất huyết có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn. Những người từng mắc bệnh vẫn có khả năng tái nhiễm do virus Dengue có bốn type, nhiễm một type không tạo miễn dịch lâu dài với các type còn lại.

Sốt xuất huyết nay đã có thể phòng ngừa bằng vaccine, với loại của Nhật Bản đã được Bộ Y tế cấp phép. Vaccine chỉ định cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn, lịch tiêm hai mũi cách nhau ba tháng, có thể tiêm cho người từng mắc bệnh.

Việc tiêm vaccine cần kết hợp với diệt muỗi, diệt lăng quăng và phòng muỗi đốt. Các gia đình nên kiểm tra nơi đọng nước sau mỗi đợt mưa, đậy kín dụng cụ chứa nước, cọ rửa vật dụng thường xuyên, thu gom phế thải và dùng biện pháp chống muỗi phù hợp cả ban ngày.

Sốt xuất huyết đang gia tăng tại nhiều địa phương. Từ đầu năm 2026 đến nay, khu vực phía Nam ghi nhận 96.621 ca mắc, tăng 7,2% so với cùng kỳ năm 2025, trong đó có 19 ca tử vong. Đáng chú ý, 11 trường hợp tử vong là người trên 15 tuổi, chiếm gần 58%, cho thấy người lớn cũng không thể chủ quan. Riêng đặc khu Phú Quốc ghi nhận hơn 1.000 ca mắc, gấp 6,9 lần cùng kỳ năm ngoái.

Bệnh có thể diễn tiến từ sốt, đau đầu, đau nhức cơ thể đến thoát huyết tương, sốc, xuất huyết nặng hoặc tổn thương cơ quan. Giai đoạn nguy hiểm có thể xuất hiện khi người bệnh bắt đầu hạ sốt, khiến nhiều người nhầm tưởng đã hồi phục. Khi có biểu hiện đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường, lừ đừ hoặc bứt rứt, da lạnh, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay.

Chi phí điều trị sốt xuất huyết nặng có thể lên đến hàng tỷ đồng khi người bệnh phải hồi sức kéo dài, thở máy, lọc máu hoặc can thiệp ECMO. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, một nữ sinh 16 tuổi bị sốc sốt xuất huyết, suy đa cơ quan phải điều trị hơn một tháng, với tổng chi phí điều trị gần 1 tỷ đồng.