Vi khuẩn não mô cầu có lây nhiễm khi bơi?

Nhiều phụ huynh lo lắng vi khuẩn não mô cầu lây qua đường nước, nên cấm con đi bơi khi có ca bệnh. Điều này có đúng không?(Quốc Anh, 32 tuổi, TP HCM)

Việc lo ngại vi khuẩn sống trong nước rồi xâm nhập vào cơ thể là một hiểu lầm phổ biến. Tuy nhiên, vi khuẩn não mô cầu (Neisseria meningitidis) hoàn toàn không lây truyền qua nước hồ bơi.

Về đặc tính sinh học, não mô cầu có sức đề kháng rất yếu khi ra môi trường ngoài. Chúng nhạy cảm với nhiệt độ, ánh sáng mặt trời, không khí khô và nhanh chóng bị tiêu diệt bởi các hóa chất khử trùng thông thường như clo trong hồ bơi. Do đó, vi khuẩn khó tồn tại hay phát tán qua nguồn nước này.

Đường lây phổ biến của vi khuẩn não mô cầu là qua các giọt bắn nhỏ phát tán vào không khí khi người bệnh hoặc người mang trùng ho, hắt hơi, trò chuyện ở khoảng cách gần hoặc hôn. Nguy cơ tại các điểm bơi lội chỉ có thể phát sinh nếu có sự tiếp xúc giọt bắn mặt đối mặt trong các không gian kín, hẹp và kém thông khí như phòng thay đồ, buồng tắm hay khu vực chờ đông đúc.

Người dân không cần kiêng đi bơi vì sợ nhiễm vi khuẩn não mô cầu. Song, khi đến các điểm công cộng hoặc khu vực đông người, mọi người cần duy trì thói quen rửa tay sạch, không dùng chung đồ dùng cá nhân và che miệng khi ho, hắt hơi.

Biện pháp chủ động và hiệu quả là tiêm vaccine phòng não mô cầu đầy đủ theo hướng dẫn y tế. Hiện có bốn loại vaccine phòng ngừa đủ 5 nhóm huyết thanh gây bệnh phổ biến gồm A, B, C, Y và W-135. Vaccine thế hệ mới phòng nhóm B tiêm cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến người lớn 50 tuổi và vaccine phòng nhóm BC của Cuba tiêm cho người từ 6 tháng đến 45 tuổi.

Các vaccine thế hệ mới phòng bốn nhóm ACYW đều có thể tiêm từ khi trẻ tròn 6 tuần tuổi và không giới hạn độ tuổi tối đa ở người lớn. Người đã tiêm vaccine BC trước đây có thể đến cơ sở tiêm chủng để được rà soát và đánh giá tiêm bổ sung vaccine thế hệ mới để mở rộng phạm vi bảo vệ. Mỗi người cần tiêm đầy đủ các loại vaccine phòng 5 nhóm vi khuẩn não mô cầu.

Vaccine phòng nhóm ACYW có thể tiêm cùng lúc với vaccine phòng nhóm B trong cùng một buổi tiêm tại các vị trí tiêm khác nhau, không cần chờ đợi khoảng cách giữa các mũi tiêm.

Bác sĩ Huỳnh Trần An KhươngChuyên viên Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC

Độc giả đặt câu hỏi tư vấn vaccine tại đây.