Viêm loét da sau tiếp xúc sứa biển

TP HCMJohn, 19 tuổi, trong lúc lướt ván trên biển va phải sứa độc gây bỏng da chân, nổi nhiều bọng nước, sưng đỏ loét.

BS.CKI Phạm Đức Long, khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, ghi nhận nhiều bọng nước kích lớn ở nửa cẳng chân trái của bệnh nhân, da xung quanh sưng đỏ, kèm ngứa. Một số bọng nước đã vỡ để lộ vùng da trợt loét, sẫm màu. Siêu âm cẳng chân ghi nhận da và mô dưới da phù nề, tăng tưới máu, nhiều cấu trúc dạng bóng nước trong lớp da. Bác sĩ chẩn đoán người bệnh bị viêm da tiếp xúc do sứa.

Bác sĩ giải thích khi xúc tu sứa chạm vào da, các tế bào châm có thể phóng ra những sợi cấu trúc dạng kim siêu nhỏ, đưa độc tố vào mô. Phản ứng này gây đau rát, đỏ da, phù nề và ngứa. Ở trường hợp phản ứng mạnh, người bệnh có thể xuất hiện bọng nước, thậm chí trợt loét. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào loài sứa, lượng độc tố, diện tích và thời gian tiếp xúc.

Tổn thương do sứa đốt có thể tiếp tục biểu hiện hoặc tiến triển sau khi người bệnh đã lên bờ. Khi bọng nước vỡ, lớp da bảo vệ bị mất đi, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng thứ phát và chậm lành vết thương.

Êkíp cấp cứu làm sạch, bảo vệ và băng các vùng da tổn thương. Người bệnh được sử dụng thuốc theo chỉ định nhằm kiểm soát phản ứng viêm, giảm ngứa và hạn chế nguy cơ bội nhiễm.

Sau xử trí, tình trạng cải thiện, người bệnh đủ điều kiện xuất viện trong ngày. Bác sĩ hẹn tái khám sau hai ngày để đánh giá diễn tiến tổn thương, khả năng liền da và phát hiện sớm dấu hiệu nhiễm trùng nếu có.

Bác sĩ Long khuyến cáo, khi nghi bị sứa đốt, cần nhanh chóng đưa nạn nhân ra khỏi nước, tránh tiếp xúc thêm với sứa. Nếu có biểu hiện khó thở, choáng, ngất, nôn ói nhiều hoặc tim đập nhanh, cần gọi cấp cứu ngay.

Với tổn thương ngoài da, không chà xát, gãi hoặc dùng tay trần gỡ xúc tu sứa còn bám trên da. Cần loại bỏ bằng dụng cụ phù hợp và xử trí vết đốt theo hướng dẫn y tế, tùy loài sứa. Không dùng nước ngọt, cồn hoặc nước tiểu vì có thể kích thích tế bào châm tiếp tục phóng độc tố.

Nếu vùng da đau rát tăng, sưng đỏ lan rộng, nổi bọng nước hoặc trợt loét, người bệnh nên đến cơ sở y tế. Không tự chọc vỡ bọng nước hoặc đắp lá cây, bôi thuốc không rõ nguồn gốc. Khi tắm biển, nên chú ý cảnh báo tại bãi tắm, tránh khu vực có sứa và không chạm vào sứa kể cả khi chúng đã trôi dạt lên bờ.