Men tiêu hóa khác men vi sinh thế nào?

Tôi thường đầy bụng, khó tiêu sau ăn. Có người khuyên dùng men tiêu hóa, người khác lại bảo dùng men vi sinh. Vậy hai loại này khác nhau thế nào? (Minh Anh, 25 tuổi, Nghệ An)

Men tiêu hóa và men vi sinh đều được sử dụng để hỗ trợ chức năng tiêu hóa song cơ chế tác động khác nhau.

Men tiêu hóa là các enzyme có nhiệm vụ phân giải thức ăn thành những chất nhỏ hơn để cơ thể dễ hấp thu. Một số enzyme tiêu hóa thường gặp gồm amylase phân giải tinh bột, protease phân cắt protein (chất đạm), lipase phân hủy chất béo và lactase chuyển hóa đường lactose trong sữa.

Cơ thể vốn có khả năng tự sản xuất enzyme tiêu hóa tại tuyến nước bọt, dạ dày, tuyến tụy và ruột non. Các enzyme này phối hợp với nhau trong quá trình phân giải thức ăn. Tuy nhiên, khi cơ thể không sản xuất đủ enzyme hoặc enzyme hoạt động không hiệu quả, quá trình tiêu hóa có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu, tiêu chảy hoặc phân có nhiều mỡ.

Các chế phẩm bổ sung enzyme có thể được bác sĩ chỉ định khi người bệnh thiếu hụt enzyme hoặc mắc một số bệnh lý ảnh hưởng đến quá trình tiêu hóa, hấp thu. Đơn cử như người suy tụy ngoại tiết có thể cần bổ sung enzyme tụy trong bữa ăn, người thiếu men lactase có thể được cân nhắc sử dụng lactase khi dùng thực phẩm chứa lactose.

Trong khi đó, men vi sinh (probiotics) là các vi sinh vật sống, chủ yếu gồm vi khuẩn hoặc nấm men có lợi. Các chủng phổ biến gồm lactobacillus, bifidobacterium và nấm men saccharomyces boulardii.

Trong điều kiện bình thường, đường ruột vốn có một hệ vi sinh phong phú, bao gồm cả vi khuẩn có lợi và các vi sinh vật khác cùng tồn tại. Hệ vi sinh này tham gia hỗ trợ tiêu hóa, chuyển hóa một số thành phần thức ăn, bảo vệ hàng rào niêm mạc ruột và điều hòa hoạt động miễn dịch. Tuy nhiên, sự cân bằng của hệ vi sinh có thể bị ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố như sử dụng kháng sinh, nhiễm khuẩn đường ruột, chế độ ăn uống cũng như một số bệnh tiêu hóa.

Các chế phẩm bổ sung men vi sinh có thể được bác sĩ cân nhắc trong một số trường hợp nhằm hỗ trợ giảm nguy cơ tiêu chảy liên quan đến kháng sinh, rút ngắn thời gian tiêu chảy cấp, cải thiện triệu chứng đầy hơi, đau bụng và rối loạn đại tiện. Hiệu quả phụ thuộc vào từng chủng vi sinh, liều lượng, thời gian sử dụng, tình trạng cụ thể của người bệnh.

Men tiêu hóa và men vi sinh có cơ chế tác động, công dụng khác nhau nên không thể thay thế cho nhau.

Bạn thường xuyên đầy bụng, khó tiêu sau ăn, không nên tự ý lựa chọn một trong hai loại men để sử dụng. Những triệu chứng này không chắc chắn do thiếu enzyme tiêu hóa hay mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột. Do đó, bạn nên đi khám để bác sĩ đánh giá, xác định nguyên nhân và hướng dẫn điều trị phù hợp.

Người khỏe mạnh có chức năng tiêu hóa bình thường không nhất thiết phải bổ sung hai loại men này thường xuyên. Người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng men vi sinh.

BS.CKI Phan Mạnh TùngKhoa Tiêu hóa – Gan mật – Tụy Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội