Siêu âm vú có tầm soát được ung thư?

Tôi 35 tuổi, chưa phát hiện bất thường ở ngực nhưng muốn kiểm tra sức khỏe tuyến vú định kỳ. Siêu âm vú có tầm soát ung thư không? Nhờ bác sĩ tư vấn. (Lan, Linh Đàm)

Siêu âm vú có thể giúp phát hiện, đánh giá nhiều tổn thương ở tuyến vú, kể cả một số khối u chưa gây triệu chứng. Tuy nhiên, phương pháp này không thể thay thế hoàn toàn chụp nhũ ảnh trong tầm soát ung thư vú. Hai phương pháp này có khả năng phát hiện những dạng tổn thương khác nhau, do đó có thể bổ trợ cho nhau nhằm tăng khả năng nhận diện bất thường.

Siêu âm vú sử dụng sóng âm để tạo hình ảnh các cấu trúc bên trong tuyến vú, không sử dụng tia X. Phương pháp này giúp bác sĩ đánh giá kích thước, hình dạng, ranh giới, cấu trúc của khối bất thường, đồng thời hỗ trợ phân biệt nang chứa dịch với khối đặc. Siêu âm cũng có giá trị khi kiểm tra những khối u mà người bệnh sờ thấy hoặc đánh giá thêm tổn thương phát hiện qua phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác.

Siêu âm khó phát hiện các vi vôi hóa nhỏ trong mô tuyến vú. Đây là những chấm lắng đọng canxi rất nhỏ, có thể xuất hiện thành cụm và đôi khi là dấu hiệu sớm của ung thư vú, đặc biệt ung thư biểu mô ống tuyến vú tại chỗ. Những vi vôi hóa này thường khó quan sát trên siêu âm nhưng có thể phát hiện qua chụp nhũ ảnh, ngay cả khi chưa hình thành khối u rõ ràng hoặc người bệnh chưa sờ thấy bất thường.

Chụp nhũ ảnh sử dụng tia X liều thấp để ghi lại hình ảnh tuyến vú, giúp phát hiện các khối bất thường, biến dạng cấu trúc và đặc biệt là những cụm vi vôi hóa nghi ngờ. Đây là phương pháp có vai trò quan trọng trong tầm soát ung thư vú, nhận diện tổn thương từ giai đoạn sớm. Tuy nhiên, ở người có mô tuyến vú dày, hình ảnh nhũ ảnh khó đánh giá hơn do mô tuyến và một số tổn thương đều hiển thị màu trắng. Khi đó, siêu âm có thể được sử dụng bổ sung để khảo sát kỹ hơn cấu trúc tuyến vú.

Kết hợp siêu âm và chụp nhũ ảnh trong những trường hợp phù hợp giúp bác sĩ đánh giá tuyến vú toàn diện. Tuy nhiên, không phải phụ nữ nào cũng cần thực hiện đồng thời cả hai phương pháp. Việc lựa chọn và phối hợp xét nghiệm cần căn cứ vào độ tuổi, mật độ mô tuyến vú, tiền sử cá nhân, tiền sử gia đình, yếu tố nguy cơ của từng người.

Nếu phụ nữ chưa có triệu chứng, bác sĩ tư vấn phương pháp và thời điểm tầm soát phù hợp. Những người có nguy cơ cao mắc ung thư vú có thể cần chương trình kiểm tra chuyên biệt, bổ sung phương pháp như chụp cộng hưởng từ (MRI) khi có chỉ định.

Nếu phát hiện khối u mới, nhũ hoa tiết dịch bất thường, da ngực co kéo hoặc thay đổi hình dạng ngực, người bệnh nên đi khám thay vì chờ đến lịch tầm soát định kỳ. Dù kết quả siêu âm gần nhất bình thường, những thay đổi mới xuất hiện vẫn cần được đánh giá để tránh bỏ sót tổn thương cần điều trị.

ThS.BS Đặng Quý LợiĐơn vị Sản Phụ khoa Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Cầu Giấy